Dixit Pheidippides

Niks of niks

2012-02-05T14:09:00.001+01:00

Jan Decorte - Bloet/Cie Marius/Kaaitheater - Vooruit, 4-2-2012

Sigrid Vinks en Jan Decorte, het is een ouderwets sprookje. Ware liefde. Hoe hij naar haar kijkt en zij naar hem. Zo stel ik het mij voor: hij schrijft aan de keukentafel terwijl zij, de muze, voor koffie zorgt en al de rest. Sigrid immer dartel, Jan immer stram - hij haalt de coulissen niet eens tussen twee groeten aan het publiek –, het spel altijd kinderlijk speels. Niets moeilijk, niets ‘oei, als dat maar goed gaat’. Geen gedoe, het moet voor iedereen plezant blijven. Je krijgt nergens de indruk dat deze acteurs ‘werken’. Dit is ‘maar’ spel. Een mens moet zich af en toe kunnen uitleven, met een zot danske ‘en al’, toch? Dit is Shakespeare gestript, tot de billen bloot. ‘Zijt ge nog mee?’ Jan wil het weten, anders beginnen ze gewoon opnieuw. Ze zouden het nog doen ook, meneerke!

Alles of niks, Jan Decorte en de zijnen, je houdt ervan of je houdt er niet van. Ik hou ervan.

Aïda

2012-01-02T16:39:00.001+01:00

NTG, 23-12-2011

Wim Opbrouck als rotverwende keizer Nero. Wim Opbrouck in lederhozen als Hans. En nu ook Wim Opbrouck in een jurk. Ik heb al veel gezien, maar dit laatste … Polyamide bovendien, gok ik. Zo’n stofje dat aan de benen blijft plakken. Gelukkig heeft Wim het buikje om dat niet helemaal uit de hand te laten lopen. Zeg nu zelf, welke leider durft zich zo aan zijn voltallige personeel te vertonen? Van dag één nog wel. Wie kan dat doen zonder imagoschade? Wie lacht er zo publiekelijk met de kleren van de keizer? Ik zag NTG-medewerkers, vrouwen vooral, die wel degelijk wisten dat ze vooraan op het podium zouden komen te staan en die hun outfit qua stijl en kleur navenant gewikt en gewogen hadden. Zij wel.
Voor de NTG’ers moet Aïda indertijd – september 2010 - een opmerkelijke start van het werkjaar geweest zijn. Of die chemie nog werkt, nu, dik een jaar later, is niet helemaal duidelijk. Het elkaar leren kennen en voor de verandering allemaal samen eens wat doen, hebben ze al gehad natuurlijk. Misschien heeft deze of gene collega al te veel noten op zijn zang, is ondertussen gebleken. Misschien lag er thuis wel een kalkoen te wachten voor het bezoek de volgende avond. Maar toch, aan het begin van 2012 deze tip: organiseer met het bedrijf bij wijze van teambuilding eens een avond van samenzang. Als dat bij een willekeurig publiek al een band creëert, moet het onder collega’s vonken geven. Als leider van de bende moet u, net als Wim, wel enig risico durven te nemen natuurlijk. U bent ondernemer of u bent dat niet. Succes!

De kunst der vermakelijkheid

2011-12-17T07:19:00.000+01:00

Jan Lauwers / Needcompany, Vooruit 16-12-2011

Onze zoon heeft geen zin in drama, daarvan kreeg zijn dag al een overdosis. Hij besluit daar en dan, op dat tegendraadse moment, dat theater niet zijn ding is. Zijn geluk keert diezelfde avond nog.
Met ‘De kunst der vermakelijkheid’ krijgt hij variété. Variety. Van alles wat. Spel, sensatie, slapstick … het zit er allemaal in. Ik weet niet waar eerst te kijken. Klassieke muziek, Japans, moppen, mooie vrouwen, bloopers en de obligate bekende gast vullen de show, in drie talen. De host(ess) van de avond – eat your heart out Peter Vandeveire – houdt ondanks alles de teugels strak, er is een schema en er is het uur dat alles moet zijn afgelopen, reclame inclusief. Het lukt. We kunnen naar huis. Of, we kunnen voldaan naar huis? Ach, variety is niet mijn ding. En Engels is een lelijke taal. Wie is er hier nu tegendraads?

‘En kende je Dirk Roofthooft nu?’, vraag ik onze Raymond.
‘Ja. Als Lambik.’

De Pijnders

2011-12-11T14:29:00.001+01:00

Cie Cecilia / KC De Werf / Antigone – Vooruit – 10-12-2011

Misschien is er sinds gisterenavond wel iemand verongelukt. En ziet het leven er voor Christof, Mieke en kleine Emma er ondertussen heel anders uit. Stoffel wachtte gisteren nog op een ruilhart, het ongeluk van iemand anders kan zijn kansen doen kantelen. Zoals in het hele leven alles voortdurend kantelt. Hij kan met zijn nieuw hart misschien geld lenen om een huis te bouwen. Andies wordt misschien nog wel leraar. Rik misschien vader. Bernard opent misschien een wasserette, de jeanette.
De een zijn dood is de ander zijn brood. Mensen komen en gaan, de zaken draaien wel of niet, de liefde bloeit of bloedt … alles gaat op en neer. We hebben allemaal een kruis te dragen. Oefenen? Waarom zouden we, torsen moeten we toch. Kinesist, schrijver, aannemer van zwembaden, bioboer, horecabaas of aan de ziekenkas, de Pijnders doen dat samen. Elk met zijn miserie, maar toch samen. Met onderlinge ver- en geschillen, maar toch samen. De één up en de ander down, maar toch samen. Tegen wil en dank. Van Parijs over Oostende, Eeklo, Gent, Aalst en tot in de Ardennen … niets bestaat op zich, alles hangt aaneen. Het evenwicht is wankel, maar het is er wel.

Raymond °1998: “’t Was de max!”

Gij die mij niet ziet

2011-11-25T08:45:00.001+01:00

Bruno Vanden Broecke en Wim Helsen, NTG, 25 november 2011

‘En dan zou er iemand aanbellen.’
‘Ja! En wij zouden de deur niet kunnen opendoen.’
‘Omdat het brandt in huis!’
‘Ja! Omdat het huis afbrandt!’
Als kind hebben we het allemaal gedaan: fantaseren per opbod. Meestal ging het door tot iemand honger kreeg, of moest plassen. Bruno Vanden Broecke en Wim Helsen zijn al wat ouder en kunnen hun plas dus wat langer ophouden. Liegen tot ge zwart ziet en het zelf nog geloven ook vraagt een veilige omgeving, een huiskamer bijvoorbeeld. Je doet het onder vrienden, liefst maar met twee. Maar wij zaten daar ook natuurlijk, een zaal tot de nok gevuld. Het spook Jan Decleir doemde op: er werd heel veel gekucht. Gehoest zelfs, mijnheer Decleir, goed dat u er niet was. Er klonk zelfs al een lach toen Bruno Vanden Broecke maar zijn gitaar vastpakte. ‘… cabaret, maar ’t is theater’ hoorde ik Bruno nog net tegen Wim zeggen in een ‘off scène’-moment. Inderdaad, dit had een hoog ‘Heden soep’- en ‘Bij mij zijt ge veilig’-gehalte. Ja, Wim deed zijn spastische ‘moves’, hij was de gestoorde, ontploffensklare egoïst. En ja, Bruno was ros, lelijk, de goedhartige ‘loser’. De gevaarlijke gek en zijn vriend. Rennen Natasja!

Raymond (°1998): ’t Was wel om te lachen, maar ik zie Wim Helsen liever alleen. En ik was zo geschrokken van die bel!’

Bedrog

2011-11-20T15:48:00.000+01:00

TG STAN, Minard, 19 november 2011
Rijke mensen doen alles in stijl, ook elkaar bedriegen. Als het bedrog plaatsheeft gebeurt dat in een speciaal daartoe gehuurd én ingericht appartement buiten Londen. Niet in een groezelig hotel of in de auto langs de kant van het kanaal in Gentbrugge. Als het bedrog uitkomt gaat dat gepaard met intelligente dialogen. Niet met geroep en getier, niet met armoe en alimentatie. Tussen squash en lunch wordt bedriegerij heel aangenaam om te observeren. Emma, Jerry en Robert blijven leuke mensen. Die haal je zo in huis.
Pinter is pienter, maar niet hoogdravend. Met eenvoudige, heel goed gemikte zinsneden en precies afgemeten stiltes krijgen we in anderhalf uur de essentie van negen jaar bedrog. Van prille euforie, over deugddoende consumptie naar een beschaafd afhandelen. Hij suggereert links en rechts nog van alles, voor wie wat gulziger is. In het decor staan die extra’s er ook, links en rechts. Maar het spel van Robby Cleiren, Jolente De Keersmaeker en Frank Vercruyssen heeft genoeg aan een tafel en twee stoelen. Een topprestatie maal drie, dat was genieten.

Raymond (°1998): ‘Ja, vond ik leuk. Vind ik mooier dan die abstracte dingen.’

De man zonder eigenschappen II

2011-11-04T08:50:00.001+01:00

Toneelhuis, Guy Cassiers – Vooruit, 3 november 2011

Er is meer dan een jaar verstreken en Ulrich is geen haar veranderd. Guy Cassiers ook niet. Weer worden we verwend met fantastische decors, prachtige kleuren, kostuums waardoor ik de naam van de ontwerper ben gaan opzoeken (ontwerpster zo blijkt, Valentine Kempynck), muziek en klank met een meerwaarde … Dat op zich is al meer dan genoeg. Maar daar komen ook nog eens een rijke tekst bij en niet evidente acteerprestaties, van alle acteurs. “Nihil volentibus arduum est.“

Zoals gezegd, Guy Cassiers en de zijnen zijn geen haar veranderd. Daar kunt u, als u dat perse zou willen, een minpuntje van maken: De man zonder eigenschappen II is wel heel erg als De man zonder eigenschappen I. Hebt u dat eerste deel gemist, dan moest u misschien wel even slikken bij zoveel … bij zoveel wat? tja, gewoon, bij zoveel. ‘De man’ vraagt een inspanning, maar hij beloont wel met voldoende aanleidingen tot gegniffel en hier en daar zelfs een echte lach. De Weense elite van 1914 kan net zo hooghartig palaveren als de elite van alle tijden en even snel krijgt een speldenprik haar op haar gat. Of moeten wij, het volk, toch die indruk krijgen om het systeem te laten voortbestaan?

Beste Toneelhuis, we kijken uit naar het derde deel.

Raymond (°1998) was er deze keer niet bij.

Madame tres bleue

2011-10-17T16:44:00.000+02:00

Larf!, 15 oktober 2011
Degoutant hautain staat Madame Très Bleue te koketteren als een diva, aangemoedigd door haar ‘generaal’ die duidelijk de broek draagt en gevreesd door haar leger onderdanige volgelingen. Hiërarchie verdeelt en heerst. Wie onderdrukt wordt als een schoothondje zoekt zelf wel een slachtoffer. Bij de meest onzekere onderdaan slaan uit pure angst de stoppen al eens door, het is gedrag dat kordaat en publiekelijk wordt bestraft. Dat publiek heeft ondertussen ‘die kleine’ wel in de smiezen. In haar ogen blinkt nog het vuur van de deugnieterij. Op haar speelse verzet heeft de repressie nooit volledig en steeds minder vat. Dat in de appel bijten zondig is, weet ze. Ze bijt. Met grote happen. Terwijl ze gulzig rondkijkt welk effect dit sorteert. Tegen zoveel moed is het rijk van Madame Très Bleue niet opgewassen. Ze wordt ontmaskerd, ze breekt, ze is een zielig hoopje ellende. Maar tegen dan heeft ze al een nieuwe Madame gekweekt: de kleine heeft de macht geproefd en neemt blind voor andere opties kroon, bril en sigaret over. De koningin is dood, leve de koningin.
Over macht en onmacht. Deze jongerenproductie van Larf! schuwt de grote onderwerpen niet. Plegen we verzet om de vicieuze cirkel te doorbreken of om zelf de scepter te zwaaien? Hoe zit dat met u?

Raymond (°1988): “Ik vond Vuurtoren van Larf! mooier. Dat heeft een echt verhaal.”

Opening night

2011-10-03T08:52:00.000+02:00

NTG, zaterdag 1 oktober 2011
Wij hebben een keuken gedemonteerd, zijn al van 6 uur op en kapot - context kan belangrijk zijn. Ook de acteurs van Opening Night leveren zaterdag een memorabele prestatie. Hun spel doorstaat de close-ups van de camera’s feilloos. Kaken staan in de juiste hoek gespannen, mondhoeken trillen gepast voor dit oerverhaal: hoe een ouder wordende vrouw vecht voor haar jeugd. “Hoe oud ben je? Ik ben negenenveertig.” “Nou maar zo oud ben ik helemaal niet!” Achtenveertig is Myrtle dus meer dan waarschijnlijk en ze is bijlange nog niet klaar om de rol van vrouw op middelbare leeftijd te spelen, niet als actrice en niet in het echte leven. Tot daar ben ik helemaal mee, wat in mijn geval niet zo moeilijk is. En toch. “Er zit geen humor in, geen hoop, die vrouw heeft geen doel.” Die lijn van Myrtle vat exact mijn probleem samen. Doe toch een beetje je best, you drama queen!, enerveer ik mij en tegelijk kijk ik met groeiende bewondering naar de geduldige mensen om haar heen. Theater dat emoties oproept? Goed bezig! Elsie De Brauw speelt de pannen van het dak. Mijn ergernis groeit, ik begin ongemakkelijk te verzitten en dan… haak ik af. Er gebeurt een hele tijd van alles en niets op scène. We draaien in rondjes, om en om. Alleen het laatste kwartier ben ik weer geboeid.
‘Wat vond je ervan?’, vraag ik onze Raymond (°1998) die er dit theaterseizoen bij zal zijn: “Te lang, te veel gezever, maar wel goed.” Ik kan hem daarin volgen. ’s Anderendaags hoor ik Adèle:
“I heard that you're settled down
That you found a girl and you're married now
I heard that your dreams came true
Guess she gave you things, I didn’t give to you”
De twijfel van de niet meer jonge vrouw, zo raak in 5 minuten.

Raymond °1998: “Te lang, te veel gezever, maar wel goed.”

Hasta la vista/Voor ne ja of voor ne nee

2011-09-19T17:30:00.002+02:00

Een film en een theatervoorstelling. Bij alle twee zou het lachen, gieren, brullen worden. Maar het draaide anders uit.

“Hasta La Vista” moest “Les biens aimés” vervangen want die laatste film speelde niet in Kinepolis en daar hadden we een tegoedbon voor. Sorry, Cathérine Deneuve, ik persoonlijk was heel blij met Robrecht Vanden Toren, zelfs al zat hij totaal verlamd aan een rolstoel vast. Spreken kon hij nog. En hoe. Een film over vriendschap, ja, ja, het zou wat. Zoals een missverkiezing over intelligentie gaat, zeker? Een kletsnatte, ijskoude handdoek in de nek is het geworden. Ja, er zit wat slapstick in - wat verwacht je, met twee lammen en een blinde. Maar het is vooral een film waardoor je ’s anderendaags zelfs de wc-pot schoonmaakt met een dankbaar gevoel: dat ik dit kan!

“Voor ne ja en voor ne nee”, “ Brazza –café”, “Gentse acteurs” stond er op de flyer - je komt ze werkelijk overal tegen, Gentenaars. Steve De Schepper was het duiveltje in het wijwatervat, Lucas Tavernier de arrivé in maatpak – omgekeerd zou moeilijk geweest zijn. Twee tegenpolen, vrienden tegen wil en dank. Vriendschap, ook hier. En wat daar soms bij komt: onenigheid. Geen ruzie vol dijenkletsende humor. Wel een listige woordentwist, gekissebis op een hoog niveau. Iets wat mannen al eens doen op café? In elk geval iets wat vrouwen heel goed kunnen, maar dan binnen vier muren. En inderdaad, de tekst blijkt van een vrouw te zijn: Nathalie Sarraute. Was het omdat we op café waren, in elk geval, beide mannen hebben het er, ondanks haar venijnige vrouwenpraat, heel aardig afgebracht. ’t Was goe, da!

Ginds tussen de netels

2011-07-26T10:12:00.000+02:00

NTG op locatie in de plantentuin
Wanneer een stuk over lust en liefde, over trouw en trouwerijen gaat, is de kans op herkenning groot. Marijke Pinoy en ‘herkenning’, dat gaat goed samen. Deze keer was het zelfs tante Marijkes zoon die trouwde en we waren allemaal geïnviteerd. In de serre van de plantentuin nog wel, de gelegenheidszaal van het dorpje Urtica, waar de netels welig tieren en navenant branden. De originele locatie kreeg een al bij al traditionele invulling: een DJ met een hoog kermisattractiegehalte, de emotionele schoonvader die het versieren toch niet kan laten, het gladde ex-lief, het zwangere nichtje... Alleen de tomaatgarnaal ontbrak, al de rest verliep zoals verwacht. Met bloed, zweet en tranen. Met flauwe moppen en een dansje tussendoor. En omdat het toch theater is en blijft, met dooien aan het einde. De vrouwelijke ceremoniemeester speelt een veel grotere rol dan haar deux-pièces laat vermoeden, een rol die trouwens al vele jaren voor dit feest begon. Alles wortelt in het verleden. Alles wat zich binnenskamers afspeelt, komt ooit naar buiten. Alles wat het daglicht niet mag zien, wacht wel tot de duisternis is ingetreden.
We hadden vakantie, ’t waren Gentse Feesten, het regende niet. Maar ook zonder al deze meevallers zou het een memorabele avond zijn geworden. Tante Marijke, nog bedankt!

Doortocht

2011-07-20T11:18:00.000+02:00

Adriaan Van den Hoof, NTG, 17 juli 2011

Doortocht, juli zijnde denkt een mens daarbij automatisch aan de Tour. Adriaan was op de Vespa gekomen. Niet dé Tour dus, maar een ‘tourke’ langs vertrouwde wegen die naar vroeger leiden. Naar sprookjes verteld op krakende platen, naar oerhapjes en kleffe dansnummers op trouwfeesten, naar spelen met Action Man-figuurtjes. Toch even naar Frankrijk ook, naar blasé-toeristen, hun aaipads en hun flauwe interesse wegens te veel bezig met zichzelf. Vertrouwd en herkenbaar, zoals de mensen het graag hebben. In mijn geval ook wel omdat ik Adriaan al in de Laatste Show bezig zag over deze show van hem en dat was eigenlijk jammer: sommige leuke momenten waren al weggegeven.
ANdriaan is warm en speels. En hij beweegt zoals alleen mensen bewegen die zich thuis voelen in hun lijf. Dat lijf tegen 300 per uur de foute top 30 zien dansen in 3 minuten, ja, da’s genieten.

Albriek telt - een kortverhaal

2011-06-23T11:58:00.002+02:00

Aalst, Piezelstraat 19 - zaterdag 14 juli 1989
Albriek Kalkoen veegde nog snel het stof bijeen dat zich rond de laatste doos had vergaard. Hij deed zijn jas aan, liep de gang naar de voordeur in en hield even halt voor de spiegel. Met beide handpalmen wreef hij het haar strak tegen het hoofd, trok zijn jas bij de revers nog eens goed recht en zuchtte. Vandaag was onmiskenbaar een bijzondere dag. Hier had hij zestien jaar en 280 dagen naartoe gewerkt.

September 1972, Albriek herinnerde het zich nog als was het gisteren. Daar, aan dezelfde voordeur had zijn leven een definitieve wending genomen. Hij was net thuis van zijn werk toen er aangebeld werd. De verkoper moest van zijn leeftijd zijn geweest, een jonge dertiger. Nooit eerder had iemand zo openlijk met Albriek over vrouwen en seks gesproken. Hij voelde zich opgelaten. Dat was hem nog maar zelden overkomen. Ineens leek het niet meer zo onmogelijk om een vrouw te beminnen, of haar toch minstens te bezitten. In die vlaag van optimisme was het, dat hij zijn handtekening op de bestelbon zette.
Een paar weken later stopte er een vrachtwagen voor de deur. Dat moet een vergissing zijn, zei Albriek. De chauffeur wilde er niets van horen, hij was niet voor niets helemaal uit Brussel komen rijden. En … hij had de door Albriek ondertekende bestelbon mee: 6120 doosjes anatomisch gevormde condooms. De hal was te smal, de dozen belandden in de woonkamer.

Elke werkdag om 16u05 stipt schoven de deuren van de Directie Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken achter Albriek dicht. Een half uur later was hij thuis. Dan zat hij daar, aan de keukentafel; in de woonkamer was er nog nauwelijks plaats. Eén keertje, had hij Test Aankoop gebeld, dat was helemaal in het begin. Toen hij zijn verhaal uit de doeken had gedaan, hoorde hij aan de andere kant van de lijn een onderdrukt monkellachje.
“Tja, dat zal geen gemakkelijke kwestie worden, mijnheer. U heeft immers vrijwillig voor akkoord getekend. U bent meerderjarig, neem ik aan?” Ze wachtte niet op zijn antwoord. “Wellicht kunt u ze doorverkopen of … zelf gebruiken, misschien?” Gegiechel.
Albriek haakte in.
Avond na avond zat hij daar. De televisie, de sofa, de drie extra stoelen in de keuken, hij had het allemaal verkocht om de Durexfactuur te kunnen betalen. De plaats die daardoor vrijkwam in zijn woonkamer kon hij goed gebruiken, die dozen moesten toch ergens staan.
Op één van die avonden had hij dan toch een karton opengemaakt. Zesendertig kleine doosjes zaten erin, met in elk daarvan 12 vierkantjes. Glibberige postzegels met een opgerold condoom. Erg patent zag het er allemaal niet uit. Hij scheurde er eentje open. De inhoud gleed lekker tussen zijn vingertoppen. Hij rook eraan. Rubber. Dat deed hem aan kauwgom denken. Voorzichtig likte hij aan het glijlaagje. Smakeloos, edoch niet onaangenaam. Hij stak het ding volledig in zijn mond, kauwde er even op, spuwde het weer uit. De vorm was nauwelijks veranderd. Als hij er nu eens in blies? Hij deed het. Eerst zachtjes. Dan harder. Het sorteerde maar weinig effect. Hij ontrolde de wat taaie rand een beetje, blies weer. Flink hard. Het condoom groeide. Albriek bleef blazen, geraakte steeds meer onder de indruk van het resultaat. Dit zag er al veel ‘bekwamer’ uit, hij kon geen beter woord bedenken. Ongewild gluurde hij naar het kruis van zijn broek. Neen, er was geen verband. Hij liet de lucht weer ontsnappen en bedacht wat hij nog meer kon doen met een condoom. Eigenlijk voelde hij zich alleen maar lekker bij de gedachte aan dingen waar condooms niet voor dienen. Er een gaatje in prikken, ja, dat hoorde je met een condoom zeker niet te doen. Hij stond op van zijn stoel, liep naar het aanrecht en trok de lade open. Een schaar? Te stomp. Een mes? Misschien, al kon het vast discreter. Ergens moest hij nog een naaiset hebben liggen. Bijna enthousiast liep hij naar boven. Zonder zoeken vond hij het donkerblauwe tasje. Hij nam het mee naar de keuken. Een speld. Een speldenprik. Een speldenprik in een condoom. Dat klonk precies zo spannend als hij het bedoelde. Hij prikte.

Zo was het begonnen. Met een nietige daad die immens grote gevolgen kon hebben, dat had Albriek heel snel door. De avond dat zijn inzicht vaste vorm kreeg, was hij nog meer opgewonden dan die namiddag met de spontane verkoper aan de deur. Hij kreeg zowaar tranen in de ogen. En ook nu, daar in de hal, zijn hand op de voordeurklink, voelde hij de tranen prikken. Vandaag liep plan 1 ten einde, vandaag ging hij over op plan 2. Met in zijn ene zak het allerlaatste doosje doorprikte condooms en in de andere een brief aan (nvm) stapte hij de voordeur uit, naar Leuven. Daar zou hij de brief op de post doen. Daarna nog dat laatste doosje in de Sarma aan de Brusselsestraat achterlaten. Daarna was het wachten. Wachten op het heldendom.

Zestien jaar en 280 dagen geleden was Albriek met het allereerste doosje verprutste condooms naar de Mipri getrokken. Te voet. Onderweg had hij zich nog lopen bezinnen over de te volgen strategie. Totaal overbodig, zo bleek. Als vanzelf bevond hij zich plots in de juiste rayon, die met deodorant, tandpasta, maandverbanden… alles voor de persoonlijke hygiëne van man en vrouw. Alsof hij in zijn leven nooit wat anders had gedaan, nam hij het doosje uit zijn jaszak en zette het bij de juiste soort. Een strategie had Albriek niet nodig, hij bleek een natuurtalent. Keer op keer. Eén doosje werden er twee, twee werden er meer. Een keer zette hij er zes tegelijk in het rek, zijn record. Eén keer ging het ook bijna fout.
‘Kan ik u helpen?’ De winkeljuf stond plots achter hem, een frisse verschijning in een oranje schort, mét een glimlach.
‘Hij staat hier al minstens een kwartier!’ Een stuurs kijkende, potige vrouw. Haar bril alleen al was vreselijk streng.
‘Ik handel dit wel af, mevrouw. Dank u wel.’
De matrone bougeerde niet.
‘Kan ik u helpen, mijnheer?’ De frisse winkeljuf wendde zich weer tot Albriek. ‘U zoekt iets? Voor uw vrouw misschien?’
Albriek keek van haar terug naar de rekken. De tampons stonden op ooghoogte. Naast de condooms, waar hij die van hem gelukkig al had tussen gezet. Twee doosjes. Hij was gewoon blijven rondhangen om te zien welke kerel zijn condooms zou meenemen. ‘Ik denk dat ik het thuis beter nog eens vraag.’ Hij wilde wegstappen.
‘U gaat hem niet fouilleren, of wat!?’ De matrone zei het als was ze gewend het te doen, en grondig ook.
‘Meneer gaat nu naar de kassa. Nietwaar?’ De winkeljuf keek naar de smeerkaas in zijn winkelmandje. Die kocht hij altijd, smeerkaas paste in zijn jaszak en bedierf niet op de reis terug naar huis.
Albriek knikte. De matrone beende weg.

Dagen, maanden, jaren gingen voorbij. Albriek was een gelukkig man, een man met een plan, zijn latex-plan. Elke ochtend trok hij enthousiaster naar het werk. Soms kon hij het zelfs niet laten een medereiziger in zijn arbeidsvreugde te laten delen.
‘Goedemorgen, is deze plaats vrij?’
De treinreiziger bekeek hem slaperig zonder iets terug te zeggen.
‘Lekker weertje.’
De man keek op van zijn krant.
‘’t Is zoveel aangenamer om te kunnen vertrekken als de zon al op is.’
Een bevestigend knikje.
‘We zijn onlangs verhuisd met het werk. Ik heb nu een raam.’
De man vouwde zijn krant dicht en keek zomaar wat naar buiten. Meer aanmoediging had Albriek niet nodig. ‘Ik ben ambtenaar. Interessant werk, statistieken. Mensen realiseren zich dat niet. Wist u dat er in Leuven en Aalst de laatste tijd meer kinderen worden geboren? Geen spectaculair verschil weliswaar maar toch opmerkelijk. Zo’n dingen zie ik . Da’s toch interessant? ‘
‘Het kan ook toeval zijn.’
‘Neen, neen, het is echt structureel. Ik volg het al een tijdje. De goeie lucht zeker?’
‘In Aalst? Ik woon aan zee. Hoe zit het met Oostende?’
‘Helaas, ik moet u teleurstellen, geen piek in Oostende.’

Zo ging het jaren lekker. Albriek zag de dozen in zijn woonkamer maand na maand slinken en de meubelen terugkeren. Eerst was hij daar blij mee. Eenmaal over de helft begon de tevredenheid af te nemen en plaats te maken voor een steeds groter wordende zorg. De statistieken plooiden terug naar de situatie van voor zijn plan, zijn woonkamer werd weer de oude. Albriek had een nieuw plan nodig. Dat plan kwam er via De Metro.

Durex vrijgesproken
Brussel - Na een maandenlange procedure is de firma SSL, verdeler van Durex, vrijgesproken wat de aanklacht van enkele klanten betreft. Verschillende gedupeerden hadden zich verenigd. Ze klaagden aan dat de eerste ergonomische condooms van Durex niet veilig zouden zijn als voorbehoedsmiddel, met een ongewenste zwangerschap als gevolg. Onderzoek heeft uitgewezen dat er met de condooms is geknoeid. Durex kan evenwel niets ten laste worden gelegd omdat de beschadiging meer dan waarschijnlijk buiten het bedrijf is gebeurd, zo besliste de rechter. De gedupeerden oordelen dat hiermee vooral de grote speler uit de wind wordt gezet en geven hun strijd niet op. Hun advocaat heeft een klacht ingediend tegen onbekenden. Opvallend is dat de gedupeerden allen in de regio’s Leuven en Aalst wonen. (nvm)

Het stond in de krant: Albriek Kalkoen was een bijzonder man, een fenomeen, een held! Alleen wist de wereld dat nog niet. Van het ene moment op het andere had Albriek zijn nieuwe plan: de onzichtbare stuntman zou in de openbaarheid treden zodra het laatste doosje in de rekken was gezet. De journalist die dit artikel had geschreven, zou hem daarbij helpen. Geduld, nog een paar jaar geduld. Het gaf hem een nieuwe impuls, de doosjes gingen weer sneller de deur uit.

Vandaag was het dus zover. In de binnenzak van zijn jas zat de brief aan de krant, in de buitenzak het allerlaatste doosje geperforeerde condooms. De bushalte was om de hoek. Hij had nog ruim de tijd, en nog een hele reis voor de boeg. Eerst naar het station, van daar met de trein naar Leuven en dan waarschijnlijk nog een bus naar de Brusselsestraat. Hij zou het doosje achterlaten in het juiste rek, onopvallend. En hij zou eens wat anders kopen voor tussen de boterham: wie het roer omgooit kan dat maar beter goed doen, helden eten geen smeerkaas!
In de trein zocht Albriek zich een plaatsje bij het raam. Vrijwel meteen kwamen ze in beweging, algauw zoefde het landschap voorbij.
Rechter: ‘De zaak Kalkoen versus Durex. Mijnheer Kalkoen, begrijpt u de volle toedracht van de aanklacht tegen u?’
Albriek Kalkoen: ‘Jawel, edelachtbare.’
Rechter: ‘Hebt u daar iets tegen in te brengen?’
Albriek Kalkoen: ‘Ik geloof stellig, edelachtbare, dat elk leven rechten heeft, ook en misschien zelfs vooral het ongeboren leven. Elke kiem die leven geeft, verdient ons volle respect. Het is mijn diepste overtuiging dat ongepland leven het zuiverste leven is. Zulk leven kan door zijn onschuld de wereld redden.’
Applaus in de zaal. Vrouwen haalden hun zakdoek boven en vingen discreet tranen van ontroering op. Camera’s draaiden, fototoestellen flitsten. Albriek kon het zich allemaal levendig voorstellen.

Dinsdag ging voorbij. Woensdag kwam. Nu zou de brief zeker bezorgd zijn. Woensdag passeerde. Het ongeduld groeide. Waar bleef dat schelle telefoongerinkel, die aangetekende brief, dat indringende bellen aan de voordeur? Waarom haalde de politie hem niet van de trein, kwam de recherche niet binnenvallen op het Ministerie Directie Bevolking, schaduwden detectives hem niet bij alles wat hij deed? Of misschien deden ze dat juist wel? Op donderdag spiedde Albriek zo discreet mogelijk rond toen hij de voordeur achter zich dichttrok, terwijl hij op de bus stond te wachten, terwijl hij zich een weg baande door de overvolle trein. Hij meende af en toe een ogenschijnlijk modale voetganger, buschauffeur, treinreiziger te kunnen ontmaskeren. Ach, hij liet ze liever in de waan. Donderdagnamiddag werd het hem te veel.
‘Met Nico Van Maele’
‘Dag Nico. Met Albriek.’
‘Hallo?’
‘Met Albriek, Nico, Albriek Kalkoen.’
‘Van de brief?’
‘Ja, van de brief!’
‘Van de brief over Durex.’
‘Inderdaad, inderdaad. Oef, ik vreesde heel even dat u hem niet had ontvangen. Man, man, dat zou pas… Enfin, ik dacht, ik bel even.’
‘Ik wilde u net bellen. Luister, ik…’
‘Ik wilde eens polsen hoever u al staat met de zaak… ‘ Kalkoen versus Durex’ zullen we maar zeggen.’
‘Ja, wel, het zit zo, ik heb wat onderzoek gedaan enne… ’
‘Ik had niet anders verwacht, u bent een pientere journalist. Daarom verdient u de primeur. Wat zei uw hoofdredacteur? Trots op u zeker?’
‘Mijnheer Kalkoen, kunnen wij ergens afspreken?’
‘Afspreken? Ja. Natuurlijk! Afspreken. Best ergens waar we in alle anonimiteit kunnen praten, waarschijnlijk?’
‘Graag.’
‘Doet u maar een voorstel. U hebt dit vast vaker gedaan.’
‘Nu ja, niet helemaal, eigenlijk. Kunnen we elkaar vandaag nog zien?’
‘Vandaag? Oei. Ja, het is natuurlijk dringend. Dat begrijp ik. U wilt er meteen werk van maken. Oké, vandaag.’
‘U woont in Aalst. Ik woon niet zo heel ver bij u vandaan. Misschien kan ik naar u komen?’
‘Naar mij? Naar mij thuis, bedoelt u? Ja, ja, dat is fijn. Ik ben thuis. Neen, ik ben nu nog niet thuis, maar vanavond wel. Wat zeg ik toch allemaal. Excuseer, dit is een beetje nieuw voor mij. Hoe laat had u gedacht?’
‘Tegen zeven uur kan ik bij u zijn.’
‘Zeven uur. Wij zien elkaar om zeven uur, bij mij thuis, Piezelstr…’
‘Ik heb uw adres, mijnheer Kalkoen, van de brief. Tot vanavond.’

Die avond deed Albriek enthousiast, maar ook flink zenuwachtig de deur open voor Nico Van Maele, de journalist van Metro. Die stapte hem meteen voorbij, de smalle gang in. Albriek begreep het, zij hadden werk te doen, veel werk. Die Nico wist duidelijk van aanpakken. Zo letterlijk had Albriek dat niet bedoeld, maar toch draaide het daar op uit. Nico greep hem bij de schouders en voor hij het wist zat hij in zijn eigen keuken op een stoel met de journalist voor hem. Breed en groot rechtopstaand. Zijn linkerhand rustte stevig op Albrieks rechterschouder, in zijn rechterhand hield hij op nog geen tien centimeter van het gezicht van Albriek de foto van… de ogen van Albriek moesten even focussen… de foto van een meisje. Een jaar of tien, schatte hij, lang haar, een zomerjurkje, bruine armen en benen. Naast haar Nico, in shorts, met een zonnebril op. Een vakantiekiekje.
Het volgende dat Albriek zag was de vloer, schoenen, alles in een waas. Hij hing scheef op zijn stoel, tastte naar zijn hoofd, dat deed pijn. Alles draaide voor zijn ogen. Dat gezicht, het kwam hem bekend voor. Het voorwerp dat de man opblies ook, een condoom. Albriek probeerde zich te concentreren. Waar was die man mee bezig? Waarom liet hij de lucht weer uit dat ding ontsnappen en rok hij het open? Een fractie van een seconde keken ze elkaar in de ogen. Albriek begreep de uitdrukking daarin niet. Hij wilde wat zeggen, wat vragen, eigenlijk. De man was hem voor.
“Elf is ze en haar moeder is het afgetrapt! Maar niets komt ze te kort, hé, niets! Zij niet!”
Albriek voelde de latex over zijn hoofd trekken, het deed pijn tot in zijn haarwortels. Hij snakte naar adem. Helaas, geen gaatje. Het werd hem zwart voor de ogen.

Albriek Kalkoen zou inderdaad de krant halen, maar niet zoals hij het had bedoeld.

Nero

2011-05-27T10:01:00.000+02:00

Wim Opbrouck, NTG in Minardschouwburg, 26 mei 2011

Nero is een gevaarlijk, verwend kind. Een egocentrische kolos die zich groter dan de wereld waant en alle fatsoen van die wereld met voeten treedt. Een bang jongetje dat peutert naar de dood en van abstracte schoonheid alle heil verwacht. Wim Opbrouck zet een ettertje neer dat aan moeders rokken hangt. Want laat daar geen misverstand over bestaan: zij beschikt, die stille, zwarte figuur met het onschuldige grijze haar (indrukwekkend gespeeld door Johanna Lesage, trouwens - ik heb haar naam moeten opzoeken).

Veel vlees en een niet-gecorrigeerde oudere madam op scène, het is gedurfd? Niet echt. Dit is een ambitieuze productie van NTG, waarvoor alles uit de kast werd gehaald. Tekst, muziek, geluid, vakmanschap van schrijnwerkers… van alles het beste en tot in de details verzorgd. Het was wennen, dit strakke toneel. Heintje liet ons even glimlachen. En Wouter Beke kwam zowaar even over de schouder van Seneca knipogen. Maar het was vooral gewichtig, dramatisch en klassiek. Het was mooi, hoe meer ik eraan terugdenk, hoe mooier het wordt.

Weg

2011-05-27T10:00:00.002+02:00

Josse De Pauw, NTGent, 25 mei 2011
Na de voorstelling vertelde een kennis ons dat zijn vrouw hem had meegetroond. Ze had ‘Weg’ jaren terug gezien en het mooiste ooit gevonden. Nou, dat had ik dus niet. Mijn vriendin trok ook haar wenkbrauwen op. Neen, zo diep geraakt waren we niet door dit ‘verteltheater’. De muziek speelt een grote rol, dat kunt u misschien beter vooraf weten. ‘Groot’ is eerst vooral ‘luid’, waardoor wij althans een groot deel van de begintekst misten. Flarden dialoog, heel herkenbare frases van alledag, deden me denken aan Het Hof van Commerce, maar dan in het Brabants. Het verhaal van een modaal en kroostrijk gezin sijpelde door, fragmentarisch. Ik geraakte de draad af en toe kwijt. De herhalingen waren soms overbodig. De sprongen kon ik dan weer moeilijk overbruggen. Neen, ik was niet helemaal mee. Hier en daar hoorde en zag ik een gedrevenheid à la Tom Lanoye. Deze Josse De Pauw gaf mij wel de indruk dat hij zijn best moest doen om daar te geraken. Een rasacteur, dat wel, maar een acteur. Daarvoor bleef voor mij de afstand vrij groot. Voor mij, maar duidelijk niet voor die dames van wie Josse De Pauw een staande ovatie kreeg.

De Zaak

2011-04-29T15:26:00.001+02:00

Piet Arfeuille/Theater Malpertuis, 28 april 2011, Vooruit/Minard

‘Je hebt het niet gesnapt’ Het is een mogelijke repliek. En uiteraard overkomt mij dat. Maar met De Zaak heb ik me niet eens geamuseerd. Het geheel vond ik… niet, was er wel een geheel? De delen woord (nochtans mijn ding), dans (nochtans ook mijn ding) en muziek (iets minder mijn ding) afzonderlijk kwamen bij mij vooral over als aanstellerij.
De blonde danser had vooral werk met zijn hete shirtje, dat wel zijn spieren en tatoeages liet zien. Hij droeg één sok. Speciaal. Hij danste een hele partij in het donker, daar kan ik dus niets over zeggen. En hij hijgde nogal. De andere danser droeg een asymmetrische broek en hij had – het is bij dansers nu ook in blijkbaar – een baardje. Dit doet er allemaal niet toe, maar dit is me dus allemaal opgevallen, wat op zich niet zo goed nieuws is. De tekst dan: ik had gegokt dat het woord ‘stilte’ als laatste woord zou overblijven. Het was een klein spelletje tegen de verveling. ‘Kunst’ kwam als woord een paar keer terug. Tja. En ‘lul’ moest er natuurlijk ook bij en daarna werd de tekst grimmig.
De Zaak gaat over sterven. Dat kan blijkbaar lang duren en mooi om te zien is het ook niet. Neen, sorry, ik heb er niets aan gehad.

Vorst-Forest

2011-04-22T11:05:00.000+02:00

Titus De Voogdt/Johan Heldenbergh/Compagnie Cecilia, 21 april 2011

Elk heeft zo zijn hoogdagen in deze paasperiode. Titus De Voogdt en Johan Heldenbergh samen in De Vooruit, dat was mijn hoogdag. Nu, the day after, weet ik het nog altijd niet goed, of dat het nu was.
Titus, Geert Vermeulen (het is toch die?) van de Nieuwe Snaar en Mich Walschaerts van Kommil Foo hebben het ook: circuskinderen. Zet ergens een tafel en ze springen erover. Ik kijk daar graag naar, naar dat fysieke ‘overschot hebben’. Vorst-Forest is een stuk van Titus en hij heeft zich eens goed laten gaan. Slapstick, nog zoiets. Je ziet het in film, maar als een fotokader live in de visbak valt, dan is dat ‘echt’ grappig. En dan het meest frappante: wat de acteurs allemaal gezegd kregen zonder woorden, een huzarenstukje. Maar daar zit het hem nu juist. Ik weet niet of ik het zo voor huzarenstukjes heb (niet dus). Dimitri Verhulst in zijn oefening ‘Godverdomse dagen’? Knap, maar niets voor mij. Dat gevoel dus. Ik miste het stemgeluid van Titus en Johan. Die acteurs wil ik het liefste bezig zien in al hun glorie. Ja, ik wil ook dat timbre, die Gentse tongval, de haperingen horen. En ja, natuurlijk ook dat ‘aan veel beginnen maar uiteindelijk niets zeggen’ erbij. Doe mij maar ‘the full monty’. Voor mij mogen het drie bollen zijn, op een koekske, niet in een potje! Het is hoogdag voor iets.

The King's Speech

2011-04-22T10:55:00.002+02:00

Verbazingwekkend is het, dat deze film zoveel Oscars heeft gehaald. Hij is traag, Brits en uiterst sober – zou zich perfect lenen voor een schitterende ‘play’ (misschien bestaat hier al een theaterstuk van?). Die stap lijkt vooral klein omdat hier maar een minimum aan filmregisters is opengetrokken.
Je kunt bij The King’s Speech door het verhaal niet naast het ‘royale’ thema: dit gaat over King George VI die aan de vooravond van de tweede wereldoorlog vrij onverwacht koning wordt. Dit is geschiedenis. Maar ik heb ‘The Queen’ ook gezien en daar voelde ik dat de hele tijd, dat stijf koninklijke. Hier niet. George (Colin Firth) vertelt wel hoe het er in zijn jeugd toe ging aan het hof, maar hij doet niettemin met zijn twee dochters en vrouw (happy family) op zijn knieën heel onkoninklijk een vertelseltje voor het slapengaan. De immer sympathieke Colin Firth wordt stotterend alleen maar sympathieker. En een koning die stottert is natuurlijk niet hetzelfde als een bakker die niet uit zijn woorden geraakt. Toch had ik het gevoel dat dergelijk verhaal over stotteren even mooi zou geweest zijn in zo’n context.
En dan die vreugde toen de koning zonder kleerscheuren door wellicht de belangrijkste speech van zijn koningschap was gekomen. “Het is wel oorlog, hé jongens!”, dat dacht ik vooral en eigenlijk zou je bij het bekijken van de beste film van het jaar daaraan niet mogen denken.

Betty & Morris

2011-04-11T14:58:00.001+02:00

JAN, NTG, Minard, 8 april 2011

Drie generaties op zoek naar de liefde, daarvan gingen we uit toen we vrijdagavond met het gezin (ook drie generaties, eigenlijk) naar de Minard trokken. Al snel was duidelijk dat we geen warm liefdesverhaal zouden krijgen, van harmonie zou geen sprake zijn. Een opdringerig flirtende tiener en een wat oudere man die het daar knap lastig mee had, was het eerste (mislukte) duo – het woord ‘stel’ is hier niet op zijn plaats. Het tweede koppel dan, laken en matras creëerden meer afstand dan intimiteit. Het was dik aan en dan was het alweer uit, de afgewezen vrouw bleef stampvoetend als een ongelukkig kind achter. Eigen schuld, was de emotie die het bij me haalde. En dan waren daar de echte kinderen die elkaar wel verstonden maar voor wie fysieke afstand de hindernis zou zijn. Uit het oog, uit het hart weten we uit het echte leven. Wat voorafging gaf al aan dat het hier waarschijnlijk niet anders zou zijn. En zo geschiedde. Drie keer geprobeerd, drie keer verloren.

JAN zou deze keer hebben gekozen voor een (poging tot) liefdesverhaal. De kilte en de afstand bleek te groot, zowel tussen de spelers als, helaas ook, vis-à-vis het publiek. In de gift van de toegangskaarten tot dit avondje theater school meer warmte (dank je, Louise!).

Rail Gourmet

2011-04-01T20:53:00.000+02:00

Wunderbaum, Minard, 31 maart

Ik lees Annelies Verbeke graag. En Annelies kan mooi voorlezen, dat weet ik van een literair aperitief tijdens de Coyendansfeesten een jaar of drie (vier?) geleden. Ik hoor haar stem nu nog. Ik wilde haar achteraf eigenlijk heel graag bedanken toen, omdat ik zo genoten had, maar ze stond met Bart Koubaa te praten en daarom dacht ik dat het misschien niet gepast was. Annelies is geen actrice, maar haar ‘optreden’ had ik dus fel gesmaakt, al die jaren terug.

Wine Dierickx is wel actrice. Haar tekst gisteren was van Annelies. Het was leuk. En ook dat Hollandse koppel had leuke dialogen van de hand van Annelies. Leuk, leuk… ja, dat was het. Maar niet echt meer dan leuk. Eigenlijk wilde ik veel liever dat Annelies haar tekst zelf zou voorlezen. Gewoon zij, op het podium, uit het boekje. En niet dat ingewikkelde met die drums, met die dansjes, met die rare overgangen waarvan je telkens dacht: is het hier gedaan? In een boek zie ik de tekst helemaal werken. Nu viel de spanning af en toe weg, of hingen er losse eindjes, of dacht ik spontaan: beetje tekst schrappen daar. Ik moest maar weer eens een boek van Annelies kopen.

Othellooooo!

2011-02-28T09:07:00.002+01:00

Antigone, jeugdwerking, te gast bij Larf!, 26-2-2011

Wat Jan Decleir kan, kunnen die jonge acteurs van Antigone ook: het publiek even een ei in de broek steken. Othellooooo! is een voorstelling van het jongerenatelier van theater Antigone wisten we en dat zorgt natuurlijk voor extra krediet. Het ging dan ook best aardig: leuke tekst, leuk kader, leuke vondsten.
En dan komt daar ineens dat konijn uit de hoed. We zitten er op slag maar wat ongemakkelijk bij. Het is nog niets in vergelijking met wat de personages op scène overkomt. We krijgen een beklijvend stukje theater waarbij de acteurs zich duidelijk wel op hun gemak voelen. Deze ‘kleine’ spelers hebben een manier gevonden om samen grote gevoelens als schaamte, jaloezie en macht op scène te zetten. Voor zoveel vertrouwen doe ik mijn hoed af! Bedankt, meiden en jongens, voor deze heel geslaagde theateravond.

Lucifer

2011-02-11T10:48:00.000+01:00

Zuidpool, NTGent, 10 februari

Het was een beloftevolle avond. Moebarak zou zijn aftreden aankondigen en ik zou Jan Decleir live zien spelen. Hier had een appreciatie moeten volgen, maar helaas, die komt er niet. Ik heb de grote Jan Decleir niet gezien. Dat hij is blijven staan en wij zijn blijven zitten was enerzijds uit respect voor Lucifers Vondel en anderzijds uit respect voor zijn kunnen, vermoed ik. We zijn in onmin uit elkaar gegaan, elk met onze waarheid. Het was een trieste avond, zo zijn theateravonden waarbij spelers en publiek elkaar niet vinden.

Helaas, toen ik weer thuiskwam bleek ook Moebarak koppiger dan iemand had durven denken.

U bent mijn moeder

2011-02-03T17:04:00.001+01:00

HETPALEIS – NTGent – 2 februari 2011

Er werd gisterenavond eens niet gerookt op scène, dat was alweer een tijd geleden. Een bejaardentehuis is een publieke plaats, waarschijnlijk. Sien Eggers zette in elk geval de deur open. Wij gingen mee op bezoek bij haar demente moeder. Goed een uur, langer hoeft dat niet te duren. Even de tuin en in dan weer terug. Met het aan- en uittrekken van de buitenkleren ben je toch al gauw een kwartier bezig. Sien kweet zich op bewonderenswaardige manier van haar taak, als jongste dochter en als actrice. Moeder frunnikte herkenbaar aan haar kleren en haar verleden. De dochter toonde veel begrip, een gave die met de jaren was gekomen. Het was gezellig, een beetje grappig soms, niet echt het hoogtepunt van de week. Precies wat je van een bezoek aan een demente moeder mag verwachten.

Onvoltooid Verleden Tijd

2011-01-28T08:18:00.001+01:00

De Roovers, Minard, 27-1-2011

De hedendaagse Amerikaanse schrijver Paul Auster nodigde gewone Amerikanen uit om hem een verhaal te vertellen. Hij schreef die verhalen op, in een boek: letters op papier. En dat werkte. Intieme, eerlijke en eenvoudige anekdotes lagen er intiem, eerlijk en eenvoudig.
Gisteren stonden diezelfde verhalen daar ineens, in de Minard, op de bühne, met licht, live muziek en dans. Gebracht door professionele theatermensen met lijven en stemmen die veel registers aankunnen, maar in kleren die de enige poging leken om dit ‘jazz-theater’ simpel te houden. Lelijke, fletse kleren waren het die de oerdegelijke, eerder klassieke verhalen niet pasten. Neen, dit werkte niet. Theater was deze keer zeker geen meerwaarde. Wel integendeel.

Another Year

2011-01-14T11:28:00.001+01:00

Mike Leigh, Skoop, Gent, 13 januari

Neen, geen theater deze keer, maar een film. Ook al heb ik hier een zelfgeschreven kortfilmscenario liggen, film is niet waar ik in thuis ben. En deze poging tot nadere kennismaking is me niet meegevallen. Nochtans, de recensenten van zowel De Morgen als De Standaard hadden me minstens een driesterrenervaring beloofd. Een warm, scherpzinnig komisch drama over een gelukkig getrouwd ouder koppel en hun vrienden. Inclusief gezellige kook- en eetscènes en regelmatige retraites naar een ontspannend stadstuintje.

Dat zij, Gerri, psychologisch hulpverlener van beroep is, daar had ik niet zo op gelet in de artikels. Fout van mij, zo bleek. Van de vrienden voor wie het koppel, Gerri en haar man Tom – Tom & Gerri, hahaha, tot zover het komische -, hun keukendeur openzetten is er geen een ‘normaal’. Het zouden allemaal patiënten van Gerri kunnen zijn, zwerfkatten die ze mee naar huis heeft genomen: de alcoholverslaafde, manzieke, egocentrische, luide, compleet opgedraaide collega/vriendin; de smakkende en zuipende vadsige vriend; de ‘plezante’ zo mogelijk nog luidere schoondochter, de grafstille (schoon)broer… Wat een onmenselijk geduld stellen Tom&Gerri tentoon. Geen wonder dat ze af en toe tomaatjes gaan plukken – en maar in- en uitladen die auto. Alleen de zoon, de zwarte huisarts en haar baby van een paar weken oud zou ik als buren nog kunnen appreciëren. Het kwam ook niet tot spitse dialogen tussen al dat schoon volk. Ze hadden dan ook voortdurend de mond vol, met kip, BBQ, thee, wijn, bier… Of hoe je met alledaags uitziende acteurs nog niet meteen een authentieke film krijgt.

Aan mijn vriendin die mee was: ik zou de film nog krediet geven, maar ik merk dat het mij niet gelukt is. Maar het Skoopcafé was alweer aller-gezelligst!

Frans Woyzeck

2010-12-10T18:02:00.001+01:00

NTGent en Toneelgroep Ceremonia met LOD, 9 december

“Woyzeck is een drama, het laatste dat Büchner voor zijn dood heeft geschreven”, zo staat het ongeveer op Wikipedia. Het maakt de duisternis die die avond in het NTGent rond het stuk hangt alleen maar zwarter. “Frans Woyzeck” is een tragedie en tevens het laatste stuk dat Eric De Volder ooit zal regisseren: de nacht na de première is hij in zijn slaap overleden.

Gezichten zijn grimassen. Pesten is kapotmaken. Stemmen zijn helse koren. Woorden zijn slagen in het gezicht. Lelijk wordt schreeuwlelijk. De acteurs spelen met overgave en tegelijkertijd ingetogen. Frank Focketeyn, Marijke Pinoy, Ineke Nijssen… weten te overdonderen en tegelijk op te gaan in het geheel. Het grijpt naar de keel. Ons, het publiek, wordt nauwelijks ademruimte gelaten. Af en toe stokt het spel tot een naturalistisch tafereel, een reutel die onafwendbaar eindigt met de dood. Dit is een gitzwarte Griekse tragedie compleet met maskers en koor.
“Frans Woyzeck” roept beelden op van een recente en harde realiteit. Helaas heeft de realiteit van het overlijden van Eric De Volder zich daar ook nog eens bij aangesloten. Het zijn donkere tijden.

Crossing Borders

2010-11-22T13:13:00.001+01:00

Arenbergschouwburg in Antwerpen, 21 november

Ik heb grenzen verlegd. Crossing Borders, in Antwerpen nog wel. Op het festival waar de grens tussen literatuur en muziek vervaagt, heb ik een Koninckske gedronken en van grensoverschrijdende probeersels geproefd. Ze hebben beide gesmaakt, ook al ben ik absoluut geen muziekkenner. “Low!” , zei mijn man achteraf, met het uitroepteken erbij – hij was thuis – en meteen had ik door dat hij het allemaal nog meer zou hebben geapprecieerd. Ik ging initieel voor een glas en een babbel, waardoor elk optreden meteen extra was. John Cooper Clarke en BP Fallon, ik had er voor gisteren ook nog niet van gehoord. Maar ik snapte meteen wel dat Anne Clark, die ik dan wel ken, er ook had kunnen staan, in de Arenbergschouwburg. Deed me trouwens aan de Vooruit denken: leuk sfeertje, heel ‘democratisch’ en leuke mensen die Antwerpenaren. Voelde ik mij toch wat thuis.
Aan zij die mij gisteren hebben getrakteerd, merci voor de introductie.

True West

2010-11-18T11:32:00.004+01:00

Stany Crets en Peter Van den Begin - NTGent, 11 november 2010
“Een soufflé die te lang in de oven heeft gestaan.” Het waren de woorden van de man achter mij. Ik kon hem wel bijtreden, al weet ik niet helemaal zeker of het daardoor is dat een soufflé ineenzakt. Dat is anders wel wat er met True West gebeurde zo een kwartier voor het einde (schat ik). Tot dan hadden Stany Crets en Peter Van den Begin de staat van dronkenschap geloofwaardig weten op te bouwen. Hoe de tanden van hun vader in Mexico waren verloren gegaan, dat kan alleen iemand onder invloed zo tragikomisch vertellen. Stany Crets kon het dus ook. In deze parabel van de verloren zoon komt de inkeer pas als er met groot geld gezwaaid wordt en met golfsticks, maar soit, dat telt ook. Het gemeste kalf wordt helemaal in dezelfde lijn vervangen door bier, champagne en whisky.
Dat moeders echte spelbrekers kunnen zijn, werd hier heel jammerlijk geïllustreerd. De ijskoningin kwam niet voor niets uit Alaska. En nochtans hadden we daarvoor, in het vuur van de broederstrijd, echt wel genoten. Dus, moeders, laat uw kinderen toch doen.

De Wederopbouw van het Westen, WIT

2010-10-30T08:44:00.000+02:00

De Koe, Minard, 26 oktober
Wederopbouwen is herbeginnen, bij het begin. In het begin is er het verhaal, althans, dat is een van de mogelijkheden. En zo krijgen we er wel een paar, verhalen van Natali Broods, Peter Van den Eede en Willem de Wolf van De Koe. Verhalen over de eerste keer. De eerste keer zoals we het allemaal begrijpen, maar ook de eerste keer dat het woord ‘intellectueel’ viel, bijvoorbeeld. Of verhalen over nieuw, de nieuwe keuken bij Natali thuis. Ondertussen is Peter Van den Eede bezig met zijn begin: een wit doek waar hij op schildert, met witte verf, in zijn blootje. Pure kunst in de puurste vorm. We zien ook de lancering van de eerste raket naar de maan. Zouden we daar misschien kunnen herbeginnen? En als we al dik een half uur bezig zijn, moet het theater eigenlijk nog beginnen, zo blijkt. Maar daar zijn verschillende versies van. Frustrerend? Niet echt. Ondertussen hebben we het gevoel dat we met vrienden op café zitten. Beetje brainstormen, filosoferen. En zo is het blijkbaar ook gegaan, op café, met de titel ‘De Wederopbouw van het Westen’. De drie bedenken dat ze daar en dan eigenlijk hadden kunnen stoppen. Gelukkig hebben ze dat niet gedaan. Nu ze hier toch staan, proberen ze nog wat gefilosofeer uit bij het ontbijt, het begin van elke dag. In de lente, het begin van alle seizoenen… Om uiteindelijk weer uit te komen bij de openingstekst van lady Gaga, voor het publiek het begin van deze avond. Of is het voor ons begonnen toen we de tickets kochten? Toen we de programmabrochure doornamen? En we zijn weer vertrokken… Waar begint iets en wanneer is het af? Dat het tussenin plezant blijft, dat lijkt mij het belangrijkste.

Drie familieportretten

2010-10-26T09:17:00.001+02:00

Waar: Vooruit – Campo – Larf!
Wat: Your brother remember? – Toi, Poefie, moi – Vuurtoren
Wie: Zach Oberzan – Arend Pinoy – Sebastian Dewaele

De term ‘performance’ maakt mij altijd een beetje achterdochtig. Wat Zach Oberzan met ‘Your brother remember?’ doet is een performance. Zach is een ietwat stille Amerikaan die niet veel ruimte inneemt - ze bestaan. Twee identieke ‘home movies’ had hij mee, met een tijdsverschil van 20 jaar tussen de twee. Het werd een familieportret, u kunt het ook een gezinsdrama noemen. Ik heb het wel geapprecieerd, maar er toch niet echt van genoten. Iedereen kan één boek kan schrijven, namelijk dat van zijn eigen leven, dat gevoel hield ik eraan over.

‘Toi, Poefie, moi’ is ook een familieportret/gezinsdrama. Het zou over een zwijgend oud koppel kunnen gaan, hij en zij elk in hun zetel aan het raam met de sanseveria’s en met de hond op het tafeltje tussen hen in, terwijl de schouwklok tikt. Maar het werden Arend Pinoy, de Koreaanse danseres Jung-Ae Kim en het vlinderhondje Poefie. Die zijn goed voor heel wat meer dynamiek. Zij spreekt, hij blaft en de hond steelt de show. Wie wie is en wie wat doet wisselt nogal, iets wat de onderlinge relaties er niet eenvoudiger op maakt. Uiteindelijk communiceert dit moderne koppel al net zo onefficiënt als onze oudjes.

Het laatste familieportret in de rij is dat van de visserskinderen Jan, Piet, Joris en Corneel in ‘Vuurtoren’, een voorstelling die het werkjaar van Larf! op gang schoot. Het werd een uur vermakelijk theater voor het hele gezin, van en met Sebastian Dewaele, alias DJ Jezus voor wie Bataclan kent. Wij, 48, 22 en 12 jaar, zaten naast elkaar en elk van ons heeft genoten. Vuurtoren is een warm verhaal over familiebanden en je eigen weg zoeken, het soort voorstelling waar je gelukkig van wordt en waarna je samen een pannenkoek gaat eten.

De man zonder eigenschappen

2010-10-01T14:05:00.002+02:00

Toneelhuis, Guy Cassiers – Vooruit, 30 september 2010

De regeringsvorming, de zaak van de parachutemoord, conflicten tussen culturen… er is sinds 1913 niet veel veranderd. Ik hoorde en zag in ‘De Man zonder Eigenschappen’ van alles dat vandaag perfect op televisie zou kunnen komen of in de krant zou kunnen staan. Het snobisme, de hoogdravendheid, de pedanterie, de onmogelijkheid van leiding en volk om elkaar te verstaan, het was om ongemakkelijk van te worden. Gelukkig zijn er bij theater nog de muziek – heel gesmaakte live piano -, het decor en de kostuums – bij meerder scènes heb ik gedacht: hier een foto van! – en af en toe een ontlading: ook een paard kan zijn kak soms niet meer inhouden.

Guy Cassiers is ontegenzeggelijk een intelligente man en een indrukwekkende theatermaker, hij steekt er bovenuit. Boven het volk. En dat heeft ook zijn nadelen: voor dat volk was het allemaal wat veel, eerlijk gezegd. Het volk zit ook niet graag zó lang op een stoel. Zeker als het op voorhand al weet dat alle moeite voor niets zal zijn: in 1914 zal de oorlog uitbreken. Hopelijk hoeven we dat morgen niet ook in de krant te lezen.

Schöne Blumen

2010-09-26T12:36:00.000+02:00

Compagnie Cecilia / Het Paleis, 23-9-2010, Voouit

’Madam-alles-uitgehaald’ (meneer de mevrouw de koningin, nu weet ik weer van waar ik Karin Tanghe ken!). Malika, het meisje dat zo haar best doet, maar voor wie het niet zal lukken. Kiki, nooit liefde gekend en nu ook niet kunnen met of zonder. De sukkel van de wasserette die nog redelijk gelukkig is omdat hij zichzelf niet ziet zoals andere mensen hem zien. Het waren me weer nogal de figuren op het podium, allemaal mensen die je eens stevig vast zou moeten pakken. Alleen van de foordochter wist je dat zij zich door niemand zou laten vangen.

Ziedaar een herkenbaar en goed begin van een stuk van Arne Sierens. Maar ook ik had de niet zo positieve reacties gelezen. En ja, ook ik heb minder lang dan anders van een warm gevoel nagenoten. Het klikte niet helemaal: te veel personage-op personage-af, te weinig dimensie, te serieel. Hebben Arne & C° te veel geluisterd naar te veel mensen? Te veel gepuzzeld waardoor de lijm niet meer pakte? Een beetje Trouwfeesten en processen, een beetje Steve+Sky... Die constructie op het podium, bijvoorbeeld, ik ben wel zeker dat die ooit functioneel is geweest, maar niet meer in deze versie.

Mijnheer Sierens en Compagnie, drink een goeie kop koffie in de Or of iets straffers er tegenover en doe dan maar weer jullie ding. Ik ga zeker komen kijken.

Zomergasten

2010-09-17T13:56:00.000+02:00

tg STAN, Minard, 16-9-2010

Met het zwarte gemoed (als) van een vrouw in de premenopauze, ben ik gisterenavond naar De Minard vertrokken. Als een gelukkige deerne ben ik na een sessie Zomergasten en een oude Filliers weer thuisgekomen. De Russische intelligentsia, die de Zomergasten zijn, hebben mijn hemel laten opklaren, iets wat ze voor zichzelf niet voor elkaar hebben gekregen. Deze mannen en vrouwen met namen met veel a’s verblijven samen ergens op de buiten. Om daar te doen wat ze in de winter binnen doen: praten en wel vooral over zichzelf. Filosoferen zouden zij het noemen. Klagen en zagen vinden ze van elkaar. Zo vol hun zinnen, zo leeg hun bestaan. We wanen ons in een Woody Allen-film. En maar spitsvondig uit de hoek komen… o, lala, wat zijn ze snel, vinnig, spitant. Het bos hangt weldra vol ballonnetjes, verpakte lucht. Elk koestert de zijne en prikt maar wat graag in die van een ander.

Er zijn in Zomergasten meer personages dan acteurs en elkeen van ze blijft overeind. De dankbare, flamboyante rollen (Damiaan De Schrijver, Tine Embrechts…) net zo goed als de eerder saaie (Jolente de Keersmaeker, Marjon Brandsma…). Het wisselen van petje moet snel gaan en is in het begin niet helemaal te volgen, maar dit blijft voor het publiek pure ontspanning, lekker onderuitzakken en laat maar komen. Voor de acteurs lijkt het maar wat rondhangen op een feestje met vrienden, maar het is hard werken: heel veel en snelle teksten, voor de meesten dus voortdurend switchen tussen twee rollen en dan moesten ze ook nog eens het onthaal doen en de decorwissels. Zij zagen er aan het einde afgepeigerd uit, maar wij hadden energie opgedaan voor een heel stevig applaus. Tg STAN, dank jullie wel!

Coelho en Pamuk

2010-09-03T17:01:00.001+02:00

Er valt in de zomermaanden maar weinig theater te beleven en dus valt ook mijn blog wat stil, merk ik. Ik heb toch ook boeken gelezen? Nu dan? Oké, maar u mag dit bericht ook gewoon overslaan...

Begin juli ben ik de Fnac ingedoken. Ik zou me laten leiden door lovende woorden en ik zou weer eens werk lezen van niet-Nederlandse schrijvers, ziedaar het plan. Ik ben met drie boeken van door mij nog ongelezen auteurs buitengekomen.

Paulo Coelho – ‘The winner stands alone’
Ik kan vrij kort zijn, vond er niets aan. Oppervlakkige weetjes en oninteressante beschouwingen over de nog oppervlakkiger wereld van glamour en glitter lopen doorheen een misdaadverhaal gestuurd door de zieke adoratie voor een vrouw. Het werkte niet voor mij.

Orhan Pamuk – ‘The museum of innocence’
Een Turkse liefdesverklaring van 500 pagina’s, waarin wel heel veel avondmalen en maar heel weinig liefde geconsumeerd wordt. “Happiness means being close to the one you love”, dat is het hele boek. Zij, Füsun blijft voor mij een pop, maar dan wel een hele mooie blijkbaar. Hij, Kemal, heeft het wel voor dit “sois belle et tais-toi”-type, meer nog, de man kan daar zijn hele leven mee vullen. Of mee laten leeglopen, zo u wilt: vrienden, status en zelfs handelen, hij laat het allemaal achter om naast Füsun, die hij geeneens de zijne mag noemen, voor de televisie te zitten. Bijzonder. Maar dat klinkt positiever dan mijn spontane appreciatie tijdens het lezen.

Dat derde boek, ‘Cloud Atlas’ van David Mitchell, is Marc nog aan het lezen en hij wil van geen wijken weten. Dat belooft. Zelf ben ik dan maar teruggekeerd naar de Parels van de Nederlandstalige literatuur, een selectie van de Morgen. Marc Reugebrinck, Bernlef, Jeroen Brouwers, Arnon Grunberg, Tom Lanoye… ik had er in het voorjaar al van genoten en nu zit ik met ‘Omega Minor’ van Paul Verhaeghen in Berlijn en ik kan nu al stellen dat het er aardig toeven is. Ook dat belooft. Wordt dus ongetwijfeld vervolgd.

Tocht

2010-07-27T08:27:00.000+02:00

4Hoog, 25 juli, Gentse Feesten, Theaterzaal van de Feinetschool aan de Kasteellaan in Gent

Zodra blijkt dat de moordenaar een vinger is kwijtgeraakt, voelen wij de spanning stijgen, wij met die pleister, die ons toegangsbewijs was, om een van onze tien vingers. Ai, dat ziet er slecht uit voor ons. Bijna zo slecht als voor Theseus en Ariadne: deze stiefkinderen werden wezen en zullen waarschijnlijk van elkaar gescheiden worden. Maar zover laat de dappere jeugd het niet komen. Zij vluchten en zetten een avontuurlijke zoektocht in naar de moordenaar van hun ouders. Die tocht brengt hen bij de haas-detective, de blinde ziener, de opdringerige blèter, de wulpse zeewezens… en dat allemaal te land, ter zee en in de lucht. Maar als Theseus en Ariadne bij de Minotaur aankomen blijkt die de Marlboro rokende en frieten frettende veertiger met negen vingers al te hebben verteerd. Burps, hij heeft niet eens gesmaakt. Een maat voor niets dus? Niet echt. Want tijdens het avontuur hebben Theseus en Ariadne wel elkaar gevonden. En ondanks de vinger met verband ging ook het publiek vrijuit.

Kan theater de +10-jarigen die spreken van ‘cheat codes’, ‘levels’ en ‘saven’ nog bekoren? Ik zat naast mijn zoon van bijna 12 en hij heeft, net als van de monitoren thuis, niet van de scene weggekeken. Hij heeft gelachen zoals en op momenten dat ik het van deze ‘coole gast’ al bijna niet meer verwacht. De futuristische aankleding, de présence van de techniek, de geluidseffecten, dat wii-bakske… het heeft allemaal positief bijgedragen tot het effect van Tocht op dit jonge publiek naast mij. Het verhaal bleek te werken en de acteerprestatie was puik. Grieks drama werd een hip avontuur met spanning, humor en net niet te veel romantiek. De tekst zelf vond ik het minst geslaagde element, wegens eerder mager: daar hadden wat meer slimme twists in gekund (of heb ik die gemist? ). Maar ja dus, theater kan ook grotere kinderen ‘pakken’ en dat is heel leuk om te zien.

Talking about Kevin

2010-07-22T09:24:00.003+02:00

Campo, 19 juli 2010

Kevin... excuses aan wie die naam meekreeg van zijn ouders, maar wie heet er nu zo? Wel, om het over deze Kevin te hebben, hij had niet anders kunnen heten. Kevin is de perfecte naam voor deze labiele gast die zichzelf van alles wijsmaakt. Zielig is het, het medelijden en de sympathie voorbij. Herkenning is er wel. Allemaal hebben we een kantje dat we verdoezelen, zelfs voor onszelf. Het frulletje dat we daar dan op naaien om het te verstoppen maakt het allemaal alleen maar erger. Bij Kevin zeker. Het zit hem ook niet mee: zijn meme én zijn lief zijn ongetwijfeld goeie mensen maar niet bepaald rotsen om op te bouwen. Zij smeken al evenzeer om aandacht, ze nemen eerder dan te geven. Zielenpoot Kevin heeft hen dan ook zelf leven ingeblazen, dat zegt genoeg. Kevin wentelt zich wellustig in zijn zielige bestaan en maakt van ons voyeurs, ramptoeristen. Hij kickt daarop. En wij ook? Af en toe kan hij met zijn zelfmedelijden zichzelf niet meer bedriegen en flipt hij echt. Dan is het niet meer leuk, voor hem niet en ook wij wenden de blik af. Kevin wordt een angstaanjagende gek.

Arend daarentegen... Het verhaal van Kevin brengt hij door zijn acteertalent en zijn tekst, de emoties versterkt hij door zijn dans. En hij kan het allemaal. Dat en zingen en gitaar spelen… Hij is de knappe gast die het zich kan permitteren om als bultenaar te verschijnen op het verkleedbal: zelfs als beast zal hij succes hebben bij de beauty’s. En hij weet het. Echt, Arend, je hoefde niet al je talenten in deze ene productie te ‘squeezen’: dit was geen auditie. Ook wat meer gedoseerd hadden we genoten van je kunnen.

Arend Pinoy deed me trouwens aan Truman (Jim Carrey) denken eerder dan aan Legolas. Het klinkt niet echt als een compliment en toch is het dat.

Bergen verzetten

2010-06-22T09:38:00.000+02:00

Nat? Geen druppel. Fris? De Bergen liggen in bikini te zonnen in het park. Muggen? Geen steek. Licht? Nog nooit lang genoeg wakker gebleven om het maar te zien schemeren. Duur? We rantsoeneren onze koffies, wijn is voor feestelijke dagen, en zo hebben we er wel wat. Tot zover de vooroordelen over Noorwegen. Mooi, is er nog zo een. Marc heeft hier het mooiste plekje ooit gezien, beweert hij spontaan. Het zal dus kloppen. Alleen, ik kan die supperlatieven niet vatten. We zijn net terug van een tour in de fjorden. Een plaatje te mooi om waar te zijn. Als eten in De Karmeliet - hebben we ook ooit gedaan: ik herinner me de kaaskoekjes bij het aperitief, het meeste van wat erna kwam was te hoog gegrepen voor mijn zintuigen. Hetzelfde hier. Maar dat steile steegje naar ons gastenverblijf en dan aan het einde daarvan het water dat opbeukt tegen de kade en die strakke wind, dat zal blijven hangen. De wilde zalm bij ons bruin brood, idem en niet alleen vanwege het fortuin dat we ervoor betaald hebben. Het idee dat Marc hier het mooiste plekje heeft gezien, ditto. We zijn vandaag 25 jaar getrouwd, dan geniet je van elkaars genieten. Ik zal het hier maar bij laten voor het genant wordt...

Voor niets gaat hier de zon onder

2010-06-20T13:19:00.001+02:00

In Bergen is veel gemorst, met aarde en met water. Het lijkt alsof een reus er hopen aarde in het water heeft gesmeten. Of alsof een reuzenkind met een emmer op weg naar huis overal kwakjes is verloren. De oceaan dringt hier hardnekkig in het land, fjorden noemt men die oceanische opdringerigheid. Bescheiden is hij niet. Zelfs op wat eigenlijk niet zijn terrein is, gaat hij tekeer als een hond aan een leiband. Of heeft hij recht van spreken en was hij hier eerst? Het zou kunnen. Hier zijn nog andere machten aan het werk: de mens is zich hier ook komen moeien op terrein waar hij niets te zoeken heeft. Ziedaar de derde hond die weg is met het been. En hij heeft er helemaal een zooitje van gemaakt. Terwijl aarde en water vechten om hun plek, heeft de mens naarstig verdergedaan met bouwen. Op en naast en tegen elkaar. Het ontmoedigingsbeleid van de natuurelementen, zelfs vuur, is zonder resultaat gebleven. De Hanze, de Noor, de inwijkeling van over zee en de toerist, allemaal zijn ze van deze plek geprangd tussen bergen en water niet weg te slaan. Zelfs de smakeloze take-away fastfoodtenten zijn er. Waarom net hier? Dat weet ik na twee dagen Bergen nog niet. Maar ik heb wel al iets ontdekt. De ene Berg is de andere niet. Er is de Berg in de pizzeria genre Pizzahut, met bijna een halve liter cola en een reuzendeeppan. En er is de blonde Berg die op zaterdag in strakke sportoutfit de berg opjogt met of zonder hond of kinderwagen (!), daar waar ik mij, de krachten doserend, moeizaam naar boven werk. Hoe word ik zo een Berg?

De dienaar van de schoonheid

2010-05-16T18:02:00.000+02:00

Dirk Roofthooft en Jan Fabre, Vooruit, 15 mei 2010
Awel, Dirk, wat was dat zaterdag? Net nu we elkaar met de voornaam aanspreken en ik je bijna aan mijn familie wilde voorstellen, kom je met een scabreus marionettenspel? Wat? Wat zeg je? Ja, je kunt je wegsteken achter Jan – Jan Fabre of Jan (niet-veel) Soep(s) (die voorzet moet ik wel binnenkoppen). Volgens mij wilden jullie, uit de wind gezet door het excuus van de onzichtbaarheid, zich vooral eens goed laten gaan, nietwaar mannen?
Ik had het meteen in het snotje: de schoonheid als werkgever, hola! En we waren al afgezakt van keizer over koning. Nu dus de nederige dienaar van de schoonheid, die ook nog met ‘hij’ wordt aangesproken... Hoed je voor mensen die zichzelf ‘dienaar’ noemen, de nederigheid is meestal ver te zoeken.
Een acteur kan iedereen zijn, hij kan alles zeggen zonder ooit zelf iets te hebben gedaan of gezegd. Acteurs zijn maar dienaars van het hele spel. Handig is dat. Jullie gingen zelfs nog een stap verder, jullie personages waren poppen. Maar dat was een stap te ver, jongens. Het publiek is niet dom. Wij zagen allemaal wie de touwtjes in handen heeft. Dirk Roofthooft speelt Jan Soep die Jean Potage dirigeert… Ze hadden allemaal wel dezelfde kop, hé! Ha, ha, gezien!
En zo, spelenderwijs, kregen wij van jullie deze analyse van de ware macht van theater. Goeie! Alleen, wie enkel de Dienaar heeft gezien, zal met vraagtekens en heel wat minder voldaan zijn buitengegaan.

De koning van het plagiaat

2010-05-12T11:37:00.001+02:00

Dirk Roofthooft en Jan Fabre, Vooruit, 11 mei 2010
Dirk Roofthooft was moe. En als briljante mensen moe zijn worden ze heel aangenaam gezelschap. O wat hebben we gelachen. De engel in de groene chirurgenoutfit stapte voortdurend in en uit zijn rol. Acteur, engel en mens, hij was in allemaal even overtuigend en ontwapenend. Ja, Dirk - mogen wij Dirk zeggen? - jij mag ‘ons’ zeggen. Ons kent ons, nietwaar (n’est-ce pas ;-) want we waren hier vorige donderdag ook al samen. Zo voelde het, alsof we elkaar ondertussen wat beter hebben leren kennen. En dan mag er al wat meer. Het pak zat wat minder strak, de tekst was verraderlijk luchtig, wij durfden al eens te hoesten en jij – is tutoyeren toegestaan, ook tegenover iemand die wel eens in Frankrijk speelt? - durfde al eens te struikelen. Als dat volgende zaterdag maar goed gaat. Het was gisteren zo gezellig, op het randje van té amicaal voor mensen die elkaar tenslotte nauwelijks kennen. Allemaal hebben we ons steentje bijgedragen. De engel is onder de mensen neergedaald? Ik kan het niet helemaal geloven. Geslachtloosheid, neen, daar geloof ik niet in. Maar ook niet in sterfelijkheid die geen brokken maakt. We zijn erin getuind en iemand zal hier de ander tot de orde roepen. Hopelijk en waarschijnlijk zal dat het publiek niet zijn.

Voor het zover is, is het nog even nagenieten van de gevleugelde illusie. Tot zaterdag.

De keizer van het verlies

2010-05-10T13:55:00.000+02:00

Dirk Roofthooft en Jan Fabre, Vooruit, 6 mei 2010

Dirk Roofthooft vindt van het hele theater maken het applaus aan het einde wat vreemd. Omdat ik dat gelezen had én omdat ik naar ‘De keizer van het verlies’ had zitten kijken als naar een evoluerend kunstwerk, vond ik het ineens ook wat raar. Bij het zien van een schilderij gaan we ook niet spontaan applaudisseren. Maar dit was toch theater? Was het omdat Jan Fabre van de tekst de auteur is, dat ik ernaar gekeken heb als naar een collage van wisselend succes en falen, van geloof en twijfel, van open en gesloten, van links en rechts, van plezant en krankzinnig en van nog zoveel meer? Tot waar is iets nog leuk? Tot waar is men gedreven? Vanaf waar is iets/men gek? De keizer van het verlies is een ‘pipo’, een jojo die wel weet dat zijn elastiek soms wat te lang is en soms wat te veel knelt. Maar zo lang hij dat niet erg vindt… Kiezen is verliezen? De keizer kiest niet, hij tast alle mogelijkheden af. Hij herbegint telkens weer, tot het lukt en dan gooit hij het overboord en begint aan een andere truc. Verliest hij daardoor wat? Hij wint blijkbaar telkens de ‘courage’ om even gedreven van scratch te herbeginnen.

Dirk Roofthooft is de ‘pipo’ van dienst en hij springt kop voor in de tekst van Jan Fabre. Het levert hem niet alleen een welgemeend applaus op aan het einde, ook tussenin gaan de handen op elkaar. En dat was helemaal niet zo raar.

Twee Kweenen

2010-05-02T13:14:00.001+02:00

Toneelgroep NUNC, oud Justitiepaleis Gent, 29-4-2010

Ik vond de tekst zo sterk!

Na Regine in De Fantasten, was ze daar weer in Twee Kweenen, de hatelijk ‘harkse’ vrouw. Beide keren kon ik geen enkele sympathie voor haar opbrengen. Dan mankeert er wat. Een tang, een heks, een teef van een vrouw kun je als dusdanig herkennen zonder dat het je tegenhoudt heimelijk voor haar te applaudisseren. Deze keer, met Queen Elizabeth, lukte het mij weer niet. Ze was niet bedoeld om te behagen, daar was ze duidelijk niet op gekleed. Dan toch je publiek bij de revers (of elders) pakken, daarvoor moet je uit het juiste hout gesneden zijn. Hout dat tijd gehad heeft om te groeien en te drogen. Katrien Vandendries moeten we nog wat tijd gunnen, denk ik. Mary Stuart/Leen De Veirman daarentegen… Zij zou de rechtmatige koningin zijn door God gezonden? Veel en veel te aards was ze om zich van enige God wat aan te trekken, slecht nieuws was dat zeker niet. Een vrouw, een actrice en een koningin van vlees en bloed. En tussen die twee vrouwen Kikkertje, een opportunist 1ste klas. Hoe Bert Dobbelaere zijn tekst ‘muilt’ (een geschikter woord is er niet), echt vettig!

En die tekst vond ik dus heel sterk. Benjamin Van Tourhout weet hoofs en aards dit historische verhaal te vertellen. Waarom het stuk per se moest worden gespeeld in het oude justitiepaleis van Gent is me ontgaan. Zo een gerechtszaal had misschien kunnen bijdragen, maar deed dat niet. Het Gravensteen of de refter van de Sint-Baafsabdij was qua locatie vast geschikter geweest.

De Fantasten - redelijk fanatiek

2010-04-26T10:01:00.001+02:00

De Tijd, NTG, 24-4-2010

De acteurs wagen zich in ‘De Fantasten’ aan een marathonvoorstelling op tekst van Robert Musil. Waarom een theatermaker zoiets vrijwillig kiest, was en is me een raadsel - er moeten onnoemelijk veel evidentere keuzes zijn. Van zeven uur ’s avonds tot bijna middernacht heb ik, samen met een na elke pauze afnemend aantal medemensen, naar intellectueel gefilosofeer gekeken en geluisterd. De samenhorigheid in de zaal groeide. En ook de acteurs geraakten steeds beter op dreef. Waarom ze er na bijna 5 uur uiteindelijk mee opgehouden zijn, moet aan de tekst gelegen hebben: die was vast op. Op zich hadden zij net zo goed een uur eerder kunnen stoppen of nog een uur kunnen doorgaan.

Musil werkt zich als een niet te ontmoedigen stotteraar door een vrij dun verhaal. Met horten en stoten gaat de verhaallijn vooruit. Maar zo dun als het verhaal is, zo diep is het gefilosofeer van de personages. Ratio en emotie worden aangewend om te verklaren of te vergoelijken waarom iemand iets doet of net niet. Wat ratio leek, wordt emotie en omgekeerd. Geen mens die er nog aan uit kan. En toch, op een of andere manier is het aangenaam toeschouwer te zijn. Het voelt een beetje als onder vrienden blijven hangen op een moment dat iedereen uitgeput is en eigenlijk voor het welzijn van elkeen beter naar huis kan gaan. En dan toch blijven.

Thomas, Maria en Anselm kon ik (uiteraard !) niet altijd volgen en toch hadden ze me mee. Zij slaagden erin om de aartsmoeilijke dialogen met een bijna naturel te brengen – test geslaagd. Maar Regine, sorry, jij was er te veel aan. Dat iemand als jij 3 mannen kan krijgen, geeft hoop aan elke vrouw! Klagen en zagen op dat ene zeurderige toontje, nooit eens iemand aankijken, altijd die lelijke rok… Vrouwen die niet gelukkig willen zijn, ze bestaan, maar ik vind het verdomd lastig om ze een hele avond te verdragen. Vul het personage van Regine in als de pijnlijk effectieve zwarte weduwe en ik wil nog eens uren stilzitten.

We hebben een/het boek (niet) gelezen

2010-04-03T09:53:00.000+02:00

Tg Stan, De Koe, Dood Paard & Maatschappij Discordia, Minard, 1 april 2010
Een pintje voor het publiek, dat ontbrak er wel aan, maar verder heb ik een fantastische avond gehad! We zaten en hingen in en om een boek dat de een wel en de ander niet gelezen had: De Toverberg, een kanjer van dik 800 pagina’s (blijkbaar, zo weet u meteen bij welke categorie ik hoor). Zware kost, die de acteurs met voldoende drank doorspoelden (zij wel!). Een interpretatie die ze verteerbaar maakten door diep gerelativeer en oppervlakkig gefilosofeer. Elk van de zes acteurs was op een andere manier door het verhaal van ‘Hans op de berg’ gepakt, ook al hadden ze Wikipedia duidelijk grondig en het boek waarschijnlijk diagonaal gelezen. Wie even te ver meeging in het ijle van de hoogte was de sigaar en werd door de anderen met beide voeten weer op de grond gezet: we zitten nog maar aan pagina zoveel en er gebeurt zo weinig. Een vrouw, een liefdesaffaire, daar draaiden ze wel allemaal het hoofd voor om. Jongens onder elkaar – Sara De Roo moest toch wel vechten voor haar plaatsje en er de gendertypische rol van verpleegster met de thermometer bijnemen – ze konden wel uren doorgaan. Wat ze ook deden. We werden moe, onze ruggen protesteerden, maar we wilden er geen woord of geluid van missen, wat we nochtans zeker wel hebben gedaan.

Missie

2010-03-01T15:21:00.001+01:00

Bruno Vanden Broecke, NTGent, 27-2-2010
Voor alles wil ik mij verontschuldigen bij u, mijnheer Vanden Broecke. Na uw ‘getuigenis’ zaterdag stonden wij met een paar vrienden na te kaarten aan de ingang van het theater. Stout door de compagnie heb ik u om een handtekening gevraagd, een misschien ongepast verzoek, waar u trouwens heel geduldig bent op ingegaan. Ik wenste u nog veel succes. U antwoordde, helemaal in de filosofie van de Witte Pater: “succes is niet wat telt”.
En toch. Heel veel mensen van mijn generatie, de generatie die zaterdag in grote getale aanwezig was, hebben een tante nonneke of nonkel pater. Allemaal hebben we hen horen vertellen over ‘de zwartjes’. Hun vakantie thuis was een rondgang van familie naar kerk naar school. De meesten deden dat met succes. Dat onsympathieke woord betekende wel dat het mandje achteraf aardig vol lag, ook met briefjesgeld. Ik was zaterdag niet de enige onder het publiek die u met hen kon vergelijken en die u als Witte Pater heel geloofwaardig vond. Bijna 2 uur vertellen, met enkel een pupiter en wat blaadjes waar u niet echt naar keek, het is heel wat in deze ongedurige tijden. Hoe bescheiden ook uw aanpak, of wie weet precies daardoor, het is u gelukt om een volle zaal stom te krijgen. Ik ben wel benieuwd of het u ook zou lukken bij een jong publiek zonder tante nonneke of nonkel pater.
Is wat u bracht theater? Ik denk dat ik moet antwoorden: “Ook”. Uw persoonlijk engagement in deze gaat vast net iets verder. Uw prestatie zou ik als theaterstuk niet willen vergelijken met enig ander stuk uit het programma van NTGent. Een getuigenis van een Witte Pater was het en dat is buiten categorie.

Bakchai

2010-02-22T17:26:00.002+01:00

Vooruit, Jan Decorte/Bloet, 18 februari 2010
“’t Wordt tijd dat ik verschijn!” De blondgelokte daalt dan maar zelf af tot de mensen. We kregen nochtans al met handen en voeten door Sigrid uitgelegd hoe het in elkaar zit met die goden en halfgoden. Maar wij, mensen, wij kunnen dat precies niet helemaal verstaan. Wij blijven daar met ons aards verstand op redeneren en zo geraken we er natuurlijk niet. Dat Pentheus maar een hoge borst opzet, lang zal het niet duren. Het is immers simpel: goden zijn gewend hun goesting te krijgen en dat zal nu niet anders zijn. Dat komt die god ons eens even persoonlijk vertellen. Voilà. Meteen zodra Bakchos of Dionysos (ook met één naam komt zo een god niet toe), dat verwende godenjong, zijn imposante gedaante heeft laten zien, weet je het: hier kunnen we niet omheen. Hij mag dan niet de edelmoedigste, de naarstigste of de sympathiekste zijn, het zijn dan ook maar deugden des mensen die op goden geen betrekking hebben. Trouw wordt niet beloond, trouw is onvermijdelijk. Hoe ‘high’ Agave, moeder van Pentheus, was, zo diep valt ze als ze beseft dat ze haar eniggeborene als een beest heeft afgemaakt. Wie kan drinken met de groten moet achteraf niet komen zagen. Bakchos legt zijn haar goed en draait zijn goddelijke lijf. Iedereen kent weer zijn plaats, de rust is wedergekeerd.
Zo simpel is dat met die goden en naar goede gewoonte presenteert Jan Decorte het ook zo: simpel. Een woordje uitleg waar het nodig is, een danske waar dat het verhaal vooruit helpt maar dan niet te lang en drama als het moet… klaar! Helemaal mijn ding!

Sunjata, de leeuwenkoning van Mali

2010-02-08T09:57:00.002+01:00

NTG, 6 februari 2010, Dimitri Leue en Pieter Embrechts.
Theater voor kinderen vanaf 6 jaar. Of onze zoon van 12 jaar daar al niet te groot voor zou zijn, vroegen we ons af. Al bij de eerste slapstickscene bleek van niet. Hij heeft geschaterd.

En wat vond ik als volwassene nu van deze hertaalde West-Afrikaanse vertelling? Een luie koning, wiens knappe vrouw al het werk moet doen, kan bij haar geen kinderen krijgen. Natuurlijk wil hij een zoon! Hij neemt een tweede vrouw (auw!). Dat ze de lelijkste aller vrouwen is, maakt niet uit (auw!): een waarzegger heeft hem beloofd dat zij de moeder van zijn troonopvolger zal worden. De gekwetste eerste vrouw (auw!) ontploft. Maar de koning kan zijn gang gaan: hij ‘beteugelt de geest’ van de lelijke (auw!) en hij temt diezelfde nacht ook zijn eerste, kattige madam (auw!). Daarna is hij moe, onze nobele koning. En logisch, hij heeft zijn beide vrouwen bezwangerd, zo blijkt. Beiden krijgen een zoon (pijnlijk!). Dat het tussen die vrouwen niet zo botert, tja... Op de baby’s staat geen concurrentie: de een is kreupel en doof, sleept zich voort als een hagedis. Maar natuurlijk is hij het die na een wonderlijke transformatie uiteindelijk de volgende, nobele koning wordt: Sunjata. Hij moet wel eerst vluchten voor de knappe koningin, die uiteraard verworden is tot een feeks die hem naar het leven staat. En daarna moet hij een allesvernietigende, onoverwinnelijk gewaande wreedaard doden. Even ziet het ernaar uit dat hij dat met een heel leger zal doen. Maar vechten voor de vrede, kan dat wel? Over de rol van de vrouw konden de stereotypen nog, maar als het over oorlog en vluchtelingen gaat… Na enig gemoraliseer is het gezelschap eruit: Sunjata gaat alleen en gebruikt een list. Zo mag het. We zingen nog over hoe leuk het leven is.

Flauw van mij? Misschien. Maar ik ben een vrouw, geen kind en geen man. Ik weet ook wel dat de heks in Hansje en Grietje en de stiefmoeder in Sneeuwwitje vrouwen zijn. En dat het er daar hard en zwart-wit aan toe gaat. Het viel mij gewoon op dat er wel heel omzichtig omgesprongen werd met de vreemdelingen- en oorlogsproblematiek. Voor de vrouwen had ik van Dimitri Leue, die fijne dingen doet, op een fijne invulling gehoopt.

Was het dan niet leuk? Toch. De tekst is op rijm, is spits en er zit een ritme in dat Afrika waard is. Hier en daar gaat hij wat te snel en dat is jammer want elke zin is te genieten. De onversaagde jagers en de drie heksen zijn heel leuk, met een juiste dosis humor. De verteller is een echte ‘nar’: slim, diplomatisch, speels en geloofwaardig Afrikaans. De muzikanten en de muziek zijn overtuigend. Het had wat minder gemogen: minder intriges - ook zonder de wreedaard waren we er geraakt - en dus minder lang.

Ca brule

2010-01-29T14:39:00.001+01:00

De Roovers/De Enthousiasten, Vooruit, 28-01-2010

Een collage. Cut&paste. Mocht iemand me vragen wat ‘Ca brule’ nu eigenlijk was, dan zou ik dat als eerste antwoord geven. En mocht ik tennis spelen, ik zou ook bekennen: ik zat aanvankelijk niet in de wedstrijd. Help, dacht ik vooral toen het lamenteren van de eerste, ellenlange tekst een paar minuten (?) bezig was. Later in het stuk neigde ik nog een paar keer naar dat, maar het was minder. Geleidelijk werd ik toch meegetrokken in de mallemolen. Het fragment van de familie ‘Kolder’ deed deugd. De introductie tot de kwantumfysica was aardig, met 1,2,3 piano en de zeven dwergen. Maar ik had nooit het gevoel dat mij of iemand anders het vuur aan de schenen werd gelegd, wat gezien de titel misschien wel de bedoeling was. Maar de waakvlam bleef toch branden.
“Genoeg talent, maar u hebt er zich een beetje gemakkelijk van afgemaakt”, zou ik zeggen tegen De Roovers en C° mochten ze het mij vragen.

The Song - Rosas

2010-01-26T13:56:00.000+01:00

Ik had ’s zondagsochtend bij mijn moeder op televisie Walter Van Beirendonck gezien. De man deed een hele uitleg bij zijn collectie, maar het pakte mij niet. De collectie niet en zijn uitleg niet. ’s Namiddags ging ik dan naar de Vooruit, naar Rosas, en van zodra de dansers dat podium opliepen, was ik wel gepakt. Ook aan dans kun je een hele uitleg geven, interpreteren. Maar dat het je aangrijpt zou wel eerst moeten komen.
Voor mij gaat The Song over ‘(niet) samen horen’. De dansers die steeds wisselende duo’s en groepjes vormen door plotse versnellingen of subtiele wijzigingen van richting, daar kan ik lang naar kijken. Vissen doen dat ook, en vogels. En mensen natuurlijk. Nu eens hoor je bij een groep, dan weer sta je alleen en soms ben je met twee, harmonieus of frontaal. In The Song wordt wat bij elkaar lijkt te horen, losgekoppeld en omgekeerd. De bewegingen en het geluid dat die bewegingen voortbrengen bestaan apart, meestal synchroon en soms ook dat niet. Het duister hapt een stuk uit een beweging. Soms dansen de dansers niet, maar zingen ze en soms doen ze het alle twee. En af en toe werd alles even stilgelegd om nieuwe posities in te nemen en weer te beginnen. Dat alles bestaat uit losse elementen die eindeloos combineerbaar zijn, dat heeft The Song mij laten zien. Tja, en daardoor hing The Song zelf ook wat losjes aan elkaar, waardoor ik wel eens afdwaalde – ik beken.
Misschien ziet u er iets helemaal anders in. Als u ook maar geniet.

Where the wild things are

2010-01-02T12:43:00.001+01:00

van Spike Jonze naar Maurice Sendak

31 december, 17u, Skoop, Sint-Annaplein Gent. We zitten in zaal 5. Er zijn 35 plaatsen. Er komt nog een jong koppel en een jonge mama met een schattig dochtertje. Daar zitten we dan, met ons 7 enkele uren voor de aftelling naar 2010.

Met de jonge Max wordt het jaareinde nog heel avontuurlijk maar vooral ook emotioneel. Max is ongeveer 10, schat ik, net zo oud als het jongetje naast mij. Hij heeft veel fantasie, ook net zoals het jongetje naast mij. Zijn grote zus en mama hebben hun handen vol met de realiteit, net zoals bij ons thuis, vermoed ik. Max loopt er wat verloren bij. Hij zorgt er wel voor dat de mensen rondom hem niet om hem heen kunnen, maar toch… Er komt ruzie van en Max trapt het af. Hij rent weg van de plaats waar hij zijn weg niet vindt en van de plaats waar de mensen zich geen blijf weten met hem. Die mensen en plaats ruilt hij in voor het woeste avontuur. Hij is dapper, ons kereltje. Hij trotseert woeste wateren en steile rotsen en komt bij een bizar volk van heftige reuzenmonsterknuffels. Max bluft zich een weg naar het koningschap. Max rules! De monsterknuffels zijn zijn vrienden. Ze rollebollen, maken dingen kapot, bouwen forten, spelen oorlogje met modder en slapen dan uitgeput op een stapeltje heel dicht bij elkaar. Niemand maakt zich zorgen over kou, honger, dat ze elkaar pijn kunnen doen. Dit is waar Max zich thuis voelt. Maar die wereld is niet vrij van wantrouwen, jaloezie en leugens. Vriendschap creëert ook verwachtingen. Er komen wrijvingen, ruzies en discussies. Max stelt het vast, merkt dat hij dat niet kan oplossen en hij leert ook dat de wereld daarmee niet ophoudt te bestaan. Carol, Ira, KW... elk heeft zijn eigen monsters te overwinnen, maar elk blijft daarbij zichzelf. Lange tenen, overbezorgdheid, er niet helemaal bij horen… ze hebben allemaal wat. Net als Max zelf. En net als Max leren ze ermee leven. Als dat lukt bij zijn nieuwe vrienden, is Max er klaar voor om het onder de mensen ook weer te proberen en keert hij terug naar huis.

De wereld van Max is meer dan zijn fantasie. Het is een echte wereld, waar veel dingen zijn zoals hij ze zich zou wensen, maar waar hij ook heel veel dingen moet nemen zoals ze zijn. Met diplomatie, compromissen en wederzijds respect doet Max het nog zo slecht niet.

De wondere wereld en zijn wezens laten ons met een warm gevoel de laatste nacht intrekken.

nieuwZwart

2009-12-18T12:23:00.001+01:00

Ultima Vez, Wim Vandekeybus, Vooruit, 17-12-2009

Indrukwekkend maar te veel, dat was ‘nieuwZwart’ van Ultima Vez/Wim Vandekeybus voor me.
Het begon met naar de keel grijpend bloot: letterlijk en qua emotie. De mens herleid tot primitief wezen, blootgesteld aan de empathieloze nieuwsgierigheid van een blijkbaar intelligentere soort. De dansers bewogen zich snel en reptielachtig voort, maar ontsnappen konden ze niet. Ze bleven hulpeloze wezens die zich nu en dan als kippetjes onder een lamp samen moesten warmen, zo kwetsbaar. Een lagere vorm van leven onbekwaam tot sociaal gedrag. Gaandeweg kregen ze wat kleren, ze werden wat groter, de bewegingen werden meer aap dan reptiel. De geluiden waartoe ze in staat waren, hadden met communiceren niets te maken. En als ze pogingen deden tot contact met elkaar, was dat meer botsen dan matchen.
De jonge dansers van Ultima Vez hebben meer gegeven dan ik kon vatten. Alleen al van de virtuositeit van hun bewegingen heb ik heel veel gemist. Er was ook zoveel. Met die bewegingen maken andere regisseurs/choreografen 20 voorstellingen en ik zou dat geeneens erg vinden. Integendeel, heel wat bewegingen uit ‘nieuwZwart’ zou ik heel graag repetitief zien, trager en meer keren, tot ik ze echt kan vatten en ervan genieten.
De muziek van Mauro Pawlowski en de live performance ervan was een sterke prestatie. Heel gevarieerd, maar altijd knal erop. Ik ben benieuwd wat die muziek geïsoleerd van de dans zou geven. (Trouwens, draagt Pawlowski altijd van die hoge hakken?) Wat ik niet kon smaken was de tekst van Peter Verhelst en hoe die gebracht werd. Dat bekakte Engels hoorde er echt niet bij. Waarom niet gewoon Nederlands? En waarom die tekst voordragen? Waarom geen zang? Een sopraan bijvoorbeeld? Kylie Walters, de performer, had wat mij betreft die avond wat anders mogen doen.

Het Lichaam

2009-12-17T09:14:00.000+01:00

TG Ceremonia, Vooruit, 10-12-2009

De bewoners van wat blijkt een appartementsblok te zijn, komen één voor één op. Het begint met de clochard, maar die hoort er duidelijk niet bij: hij zwerft wat rond in de ‘proloog’ en hij legt zich daarna buiten het actieterrein. De andere karakters dragen een masker – zijn geschminkt – en bewegen onnatuurlijk op een muziekje dat mij vooral aan de kunstmatige, virtuele wereld van The Sims doet denken. Het zijn geen mensen die goed in hun vel zitten, dat is duidelijk. De sfeer van naïviteit is charmant. En het gebruik van heel volkse tekst in de dialogen botst lekker met de vorm. Maar het verhaal is flinterdun en het kabbelt onregelmatig verder. Ik had vooral het gevoel dat dit nog niet af was. Veelbelovend, dat wel, maar nog niet af.

Achteraf las ik in de aankondiging van het stuk :
De stukken van Toneelgroep Ceremonia worden op de vloer gemaakt. Met ruwe dikwijls authentieke tekst- en beeldmaterialen als bron van inspiratie zoeken de spelers naar personages, naar hun verhalen, naar een reconstructie van wat hen is overkomen of naar een geloofwaardige versie ervan. Hun lichamen zijn getekend door het noodlot, hun taal is verbrokkeld. Achter hun anekdotiek gaat een universele vertelling schuil en om die vertelling te kunnen uitspreken, wordt er beroep gedaan op de verbeelding van spelers en medewerkers.

Al heb ik me wel geamuseerd, wat mij betreft hadden de spelers nog wat verder mogen zoeken.

De helaasheid der dingen

2009-12-14T14:11:00.001+01:00

Ik ben niet zo een filmmens. In een boek is iets maar zo triest, platvloers of rauw als je fantasie toelaat. Bij een film krijg je al die emoties ‘in your face’ en daar hou ik niet van. Maar die maandag diende zich door omstandigheden aan als de ideale filmavond. En omdat ik ‘Steve + Sky’ van Felix van Groeningen graag had gezien, werd het dus zijn nieuwste, De Helaasheid der Dingen, naar het boek van Dimitri Verhulst.
De vrees voor geromantiseer of voor goedkope platte humor bleek ongegrond. Ik vind ‘De helaasheid der dingen’ vooral een sobere, sombere film. Er wordt op het doek niet gegoocheld met grote emoties. De emoties komen vooral van het publiek, niet van de personages. De film velt ook geen oordeel over de marginale familie waar hij over gaat. Wie is uiteindelijk beter dan wie? Heel hard is de conclusie van Gunther, het hoofdpersonage: de twee mensen die hij echt haat zijn zijn eerste vrouw en zijn moeder. Het lijkt onrechtvaardig, maar wie heeft er recht van spreken? Dat hij het er zelf nog redelijk vanaf brengt in zijn leven, heeft hij alleen aan zichzelf te danken. Zelfs maar het kleinste schouderklopje is onze maatschappij niet gegund en dat is best confronterend.
Of het een goede film is, daar ben ik niet uit. Maar hij levert in elk geval heel veel stof tot nadenken en nakaarten. Voorzie dus genoeg tijd. In het café van de Skoop, bijvoorbeeld.

De Boekenbeurs

2009-11-03T08:31:00.000+01:00

Ik was vandaag voor de allereerste keer op de Boekenbeurs in Antwerpen. Ik heb het concept nooit gesnapt: het is er niet goedkoper, er zijn in Gent goede boekhandels genoeg , e-shoppen bestaat … waarom dus helemaal naar Antwerpen pendelen? Maar ik ben een boekenliefhebber, mijn zoontje was vragende partij en ik was wel nieuwsgierig naar het jaarlijkse succes van deze beurs. Wij dus op stap.
Reis, toegang en vestiaire kostten mij vandaag €17 en ik ben 2x 1 uur onderweg geweest, een investering. Ik heb 3 boeken gekocht: Wiet Waterlanders (omdat ik er niet in geslaagd was mijn zoon te overtuigen om van zijn spaarcenten wat anders dan Geronimo Stilton te kopen), een stripboek (voor mijn dochter, het ligt ook in De Kaft) en Het Nieuwe Requiem (ik had het op internet €1 goedkoper gezien, maar omdat ik zowel voor Roger Raveel als voor Jeroen Brouwers veel bewondering heb en het boek daar lag …). Ik was nieuwsgierig naar ‘Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij’, een boek van Joost Vandecasteele, maar dat heb ik niet gevonden. De computers die bezoekers konden gebruiken om een titel op te zoeken, deden het niet: geen internetverbinding. Begin dan maar, in 4 grote hallen. Er was een stand van De Morgen: wie een abonnement nam op de krant kreeg een heel leuk Illy-koffieset. Ik heb al een abonnement.
Maar niet getreurd, dat beschamende literaire gat zou ik zeker vullen: ik heb namelijk nog nooit wat gelezen van Herta Müller, de winnares van de Nobelprijs literatuur 2009. Het zou vast een moeilijke keuze worden uit verschillende titels en mijn budget is begrensd. Ik keek uit naar de stand/corner die aan haar zou zijn gewijd. Ik vond bij De Geus een poster met haar foto en haar laatste roman … ter inzage. Hij kon/mocht (?) niet verkocht worden op de beurs en ik werd vriendelijk doorverwezen naar de boekhandel. Ook ouder werk van mevrouw Müller heb ik niet gevonden. En ik heb nochtans gezocht, ja, ook tussen de vele kook- en kinderboeken, tussen de talloze reisgidsen en afgeleide producten van tv-programma’s. Ik heb niets gevonden. Ik heb wel heel veel mensen met kindjes gezien, die allemaal heel geïnteresseerd waren in de boekerij. Daar mogen we blij om zijn. En ik zag Rick De Leeuw – dat grijze haar staat hem wel.
De Boekenbeurs? Gaat u maar. Ik fiets volgend najaar wel naar het centrum van Gent, met een boekenbudget dat €17 groter zal zijn dan dit jaar.

Bankcrisis? Het was maar om te lachen.

2009-10-23T11:29:00.002+02:00

Underground, NTG, 22-10-2009

Zelden letterlijk tranen gelachen om zoveel miserie. Zelden zo gelachen met iets zo saai als het bankwezen, banken en klanten incluis (in kluis). En een wezen is die bank in Underground inderdaad. Eentje met een menselijk gezicht, waarbij ‘menselijk’ dan vooral staat voor de ‘kleine’ kantjes van de mens; arrogantie en domheid, om er maar twee te noemen. En domheid kan toch zo vreselijk grappig zijn. Zeker als het beschamend herkenbaar wordt: zo dom, dom, dom. De ellenlange tekst van de Oostenrijkse Elfriede Jelinek ramt het er aardig in: wat een oenen zijn wij, wat een arrogante zakken zijn zij! Die tekst blijft maar doorgaan, vol financieel jargon dat alle kanten opstuitert, vol foute associaties maar o zo overtuigend dat wij, de dommeriken, er met open mond en ongeloof zitten naar te luisteren. Oei, moeilijke tekst, denk je dan. En tegen dat je het goed en wel beseft, ben je wel heel nijdig bij de neus genomen. En dan is er geen houden meer aan, we worden kaalgeplukt, de tasjesdieven lachen ons recht in het gezicht. Komende van die hilarisch arrogante crew van Underground – stuk voor stuk onrustwekkend overtuigend - neem je het er allemaal graag bij. We stonden erbij, we keken ernaar, we wisten dat we ‘gejost’ waren, maar we hebben erom gevraagd.
Underground? Maatschappijkritiek op zijn allerbest. Een uiterst geslaagde avond is gegarandeerd, hoeveel geld u ook bent kwijtgeraakt.

Zeer!

2009-10-01T09:05:00.002+02:00

'Gezongen zeer' door Theater Antigone, NTG, 25-9-2009

In de flyer die we bij aankomst krijgen, wordt met zulke grote woorden gegooid, dat we wat op onze hoede zijn. Paradepaardje, volwaardig, stevig, uitzonderlijk sterk, meesterlijk, werkelijk briljant, indrukwekkend, fijngevoelig, authentiek, virtuoos, adembenemend … en dat in combinatie met het steeds weerkerende ‘jong’, we zijn benieuwd.

Lucas Van den Eynde mag beginnen als de goed bedoelende vader. Dat kan hij. Tania Van der Sanden komt erbij. Ze is een heel luide en vreselijk ongenietbare vrouw in de menopauze. Maar allez, het zal wel temperen. Niet dus. Het wordt zelfs erger. Een kerel in een rolstoel slaagt erin om het hele (!) verdere stuk met op elkaar geklemde kaken zijn ongenoegen te spui(t)en. Doe daar nog een op-en-top naïeve blonde bij, et voilà de entourage van het hoofdpersonage. Mensen met het EQ van een kasseisteen. Tegenover dit gezelschap van karikaturen – ik heb bijvoorbeeld nog nooit een vrouw haar man zo erg alleen maar weten haten -staat de diepe complexiteit van een psychiatrische patiënt, de zoon. Is hij schizofreen, manisch? Er scheelt wat met die jongen.

De personages evolueren niet, dus zal de verhaallijn dat des te meer doen? Wie is nu die Johanna, om wie het blijkbaar allemaal draait? Spannend! Ze is vast één van de persoonlijkheden in het hoofd van de zieke zoon, gokken wij. Maar helaas, we komen het niet te weten. De enige evolutie die we nog maken, is een sprong in de tijd: het gezin zit thuis te verkommeren. Ze zijn oud en krom en/of gestoord. Einde.

Aan energie geen gebrek. Het was af en toe amusant, we hebben gelachen. En ambitieus is het stuk ook. Maar wat erin zit, komt er niet uit.

Goed volk in de Volkskliniek

2009-09-24T08:25:00.000+02:00

Ik dacht op voorhand dat ik een venijnig stukje zou schrijven. Immers, vorige week was ik al in het ziekenhuis en wat ik daar had gezien, was me niet bevallen. Ben je patiënt, dan ben je een gewillige prooi, overgeleverd aan de vermoede kennis van een arts en aan de bureaucratie van een ziekenhuis. Nummertje nemen, stickertjes afgeven op verzoek en … wachten. Zelfs met een afspraak mag je rekenen op anderhalf à 2 uur bovenop de gebruikelijke 15’ consultatie. Of je die 2 kostbare uren dan vijl hebt, vraagt niemand. Zelfs ouders met kleine, zeurende – want ze zijn ziek – kinderen en oudjes die helemaal niet comfortabel zitten in die stoelen berusten in hun lot. In het beste geval beginnen de wachtenden een gesprek. Sommigen – ik – hebben de krant mee. De meesten kijken maar wat voor zich uit.
Heel anders ging het gisteren in de dagkliniek. Ik kwam er voor een vrij onschuldige ingreep, maar ik was best zenuwachtig. De oudere dame aan het onthaal had een geruststellend mamagehalte. De verpleegster op de afdeling leek zowaar enthousiast me te zien – we kenden elkaar niet. Paperassen werden heel efficiënt afgehandeld. Ik kreeg een bed en een schortje met sluiting op de rug. Daar had je het: alle kleur- en stylingadvies was gelijk waardeloos. Ik voelde me een weerloos wezen zonder enige rugdekking. Anderhalf uur heb ik daar zo gezeten. Toen moesten mijn contactlenzen uit en werd ik weggerold. Alle weerstand was gebroken. Of toch niet. Eenmaal in het operatiekwartier (15’, zo lang duurt een gemiddelde ingreep vast) was ik alert genoeg om een ‘epidurale’ te vragen. Ik wilde koste wat het kost geen volledige narcose, zover wilde ik het niet laten komen met mijn hulpeloosheid. Het zou een ‘spinale’ worden. De naam verschilt enigszins, het effect is eender: je onderlijf is ‘beyond control’. En toch. En toch. De anesthesist was jong en grappig. De orthopedist was communicatief. De verpleegster heette Hilde. En de chirurg heeft alles keurig dichtgemaakt en ingetapet. De dames van ‘recovery’ waren supermadammen: attent en toch assertief. Ik kan het weten want ik heb er dik twee uur gelegen, tot ik mijn tenen weer kon bewegen. Terug op de kamer kreeg ik water, een yoghurt – citroensmaak, mijn favoriet! – en een laatste controle van de bloeddruk. Ik kon naar huis!
Conclusie, zelfs met mijn defensieve ingesteldheid moet ik bekennen: iedereen daar doet prima werk! Maar tegelijk toch ook dit advies: als je niet in een ziekenhuis moet zijn, blijf er weg!

Ach Achiel

2009-07-27T11:55:00.001+02:00

'Achiel De Baere’ is de herneming van een stuk geschreven door Eric De Volder, gebaseerd op de notitieboekjes van het hoofdpersonage en in 1988 op scène gebracht door Bob De Moor, Ingrid De Vos en Dirk Buyse. Dat trio doet dat het nu, 20 jaar later, nog eens over.

60+’ers krijgen een korting. Ze zijn daar talrijk op ingegaan. Dat Bob De Moor net nu ook het Vernieuwd Gents Volkstoneel zal leiden en dat de voorstelling in de Minardschouwburg doorgaat, zit er vast voor iets tussen. Maar of zij krijgen wat ze verwachten ...

Achiel De Baere heeft duiven, geen humor. Werk heeft hij evenmin. Zijn stoelen heeft hij opgestookt. Zijn buurman komt al eens over het muurtje kijken, vooral geïnteresseerd in Rachel, het lief van Achiel. Op de minder koude dagen en als hij niet te ziek is, spuit Achiel zijn zaad graag in de mie en in de mond van Rachel, zijn lief. Hij laat zich aftrekken bij prinses Elisabeth. En hij schijt in zijn broek. Het is nogal plat.

Om kort te zijn – en dat was misschien beter geweest –, na de inleiding van Bob De Moor is alles al gezegd: slecht weer, ziek, geen lief, wel seks.

Over De Jossen. Voor Joke.

2009-07-23T08:15:00.002+02:00

Tom Lanoye schreef ‘De Jossen. Val en revival der saamhorigheid’ in 2004. Hij schreef de tekst voor de jonge theatergroep Olympique Dramatique, die van het kwartet van Tom Dewispelaere, u weet wel, ‘de Rudy’. Tom - Lanoye dan - moet op een balkonnetje achter de Jan Breydelstraat hebben gezeten toen hij De Jossen schreef, met uitzicht op het water. Het zal mooi weer geweest zijn en de Gentse Feesten waren bezig. Hij zal een koele pint gedronken hebben. Of misschien zat hij al aan de Irish Coffee. In elk geval, hij heeft er duidelijk plezier aan beleefd.
Wat Olympique Dramatique van De Jossen gemaakt heeft, heb ik nooit gezien. Maar ik weet ondertussen wel dat theatergezelschappen van allerlei allooi het hen hebben proberen na te doen. De Jossen die ik zag waren die van MaMaThé, voorheen de Rederijkerskamer Mariën Theeren, lees: ter ere van Maria. En zo komen we onvermijdelijk bij Joke Schauvliege, onze nieuwe Vlaamse minister van Cultuur (onder andere), CD&V’ster en Evergemse, een vrouw van vlees en bloed.
Beste mevrouw de minister, ik kan u geruststellen, het gejos van MaMaThé was leuk. Hoe gelijk de Jossen ook waren, ze waren heel verschillend. De Emojos, de Gewichtige Jos, de Trouwe Jos … geen van hen was minder anders dan de Andere Jos. Elke Jos kreeg de kans om te laten zien waar hij goed in was. Elke Jos was ook wel ergens minder goed in natuurlijk, het is geen schande. Met de welwillende roze bril van de Gentse Feesten werd het in de toneelzaal van de Steinerschool zoals gezegd een leuke avond. Die mensen hebben dat goed gedaan. Al verdienen ze wel minstens één nieuwe micro, maar dat geheel terzijde.
Cultuur, zonder hulp gaat het u niet lukken om daar enigszins zicht op te krijgen, beste minister, laat staan om een visie te ontwikkelen. Alleen al onder de noemer theater zijn er niet te volgen veel initiatieven. Autoloos en milieubewust zijnde beperk ik mij tot wat er in de eigen regio gebeurt. Ik heb geen kleine kindjes meer, maar ik moet mijn tickets wel zelf betalen. Zelfs met al deze beperkende factoren is menig mijner avonden gevuld. U kunt vermoedelijk terugvallen op een enthousiast kabinet. Maar dan nog … Daarom nodig ik u, mevrouw Schauvliege, vriendelijk uit om hier af en toe te komen lezen. Ik beloof u dat ik telkens oprecht verslag doe van wat ik cultuurgewijs beleef.
Graag tot een volgende keer.
Nadine.

Een Gelukkige Verjaardag!

2009-06-22T14:05:00.001+02:00

We zijn op het verjaardagfeestje van de 79-jarige Edith Bouvier, familie van Jacqueline Bouvier, later Kennedy. Niet dement maar wel verwend en zeker gewend om in hogere kringen te verkeren, laat de would-be zangeres, ex-echtgenote en uitgespeelde moeder van drie kinderen zich de extra aandacht welgevallen in de vergane glorie van het landgoed Grey Gardens. Zij wuift de realiteit weg – Sien Eggers kan heel erg overtuigend wegwuiven – en probeert vooralsnog te schitteren. Haar jurk is te klein, haar stem doet het niet meer, maar niets krijgt haar eronder. Dochter Edie – Edith dus ook, het kind kreeg geeneens een eigen naam – ondertussen ook al 55, worstelt. Daar is Sigrid Vinks dan weer heel erg goed in, in het betere wringwerk. Haar personage ziet het leven aan zich voorbijgaan. Katten, ijsjes, … ze zoekt troost waar ook kinderen die zoeken. Ondertussen blijft de aller-charmantste en knappe tuinman zich voor de oudjes uitsloven – die vermoedt nog rijkdommen. Buurjongen Jack, die ondertussen man en deel van het decor geworden is, wacht de schaarse stiltemomenten af om hier of daar wat te verduidelijken. Dat moet Jan De Corte doen, fysiek lijkt hij tot niet veel meer dan dat in staat.
We kenden niemand van de gasten van tevoren, maar het werd een uiterst onderhoudend feestje. Happy twentieth anniversary, de Koe!

De Oude Snaar

2009-06-15T11:03:00.000+02:00

De Nieuwe Snaar
NTGent, 13 juni 2009

Ongeveer twintig jaar geleden hadden we De Nieuwe Snaar live gezien, op het Humorfestival in Marke. Jan De Smet en familie zijn we de voorbije jaren nog tegengekomen op radio en televisie. Mensen met een hart voor muziek zijn het. En dat is al die jaren zo gebleven, zo bleek vorige zaterdag. Maar er is wel meer ‘zo gebleven’. Dat ze dat na al die jaren nog doen, moest ik constant denken. En ook: hoe oud zouden die mannen ondertussen zijn? Op die leeftijd nog zo energiek en lenig als Geert Vermeulen? Ik teken nu! Maar veel verder dan dat kwam ik niet. Jan De Smet begon zelf met ‘Ik ben een ouwe zak’. Halfweg verwoordde hij mijn gedachten: ‘Wanneer gaat dat hier beginnen?’ Maar het was al bezig. Er gingen nog veel instrumenten het podium op en af (toch knap dat ze die allemaal bespelen …). Er kwamen hoogtepunten qua decibels. Er werden bizarre attributen uit de kast gehaald. En Kris De Smet ging nog voor de sympathie van het publiek door wat stuntelig te jongleren. Het was meer ‘oud gedaan’.
In het kort: het pakte me niet. ‘Kermis’ was het thema. De kermis werd eerst door de komst van de pretparken en later door de computergames ook pure nostalgie. Ik heb geapplaudisseerd uit respect.

The Broken Circle Breakdown featuring The Cover-Ups of Alabama

2009-05-29T11:02:00.000+02:00

Gaan!

En verder wil ik er eigenlijk niets over kwijt.

Of dan misschien dat je beter alleen op je bovenste wimpers mascara doet. En dat je de titel achteraf nog eens zult willen herlezen. En dat plakvalken bedrog zijn en de droom van Amerika ook in Ledeberg leeft. En dat je je kinderen de dag erna nog veel liever zult zien. En je man ook (of je vrouw). En dat al de rest er zo weinig toe doet.

De Grieken van de zoon van het manneke

2009-05-29T11:00:00.001+02:00

Guy Cassiers is de zoon van Jef ‘Het Manneke’ Cassiers, daar had ik niet bij stilgestaan tot ik hem onlangs voor het eerst zag - theatermakers hebben maar zelden een gezicht. Eigenlijk was de man mij wat ontgaan. Maar zijn stukken niet. Hij zal het liever hebben zo.
Atropa is het laatste en derde stuk van een drieluik (ook nog: ‘Mefisto for ever’ en ‘Wolfkers’), met als constanten het thema van de macht en het geschrijf van Tom Lanoye. En hij had er zin in, den Tom. Zo een debiet aan woorden! Zo ambitieus als de Grieken zelve! Zo breedsprakig en bombastisch als alleen Tom Lanoye ermee weggeraakt. De ene mondvol na de andere. Ik heb het boekje gekocht, om het allemaal nog eens na te lezen.
De ondertitel , ‘De wraak van de vrede’, is nogal misleidend: veel vrede komt er niet aan te pas, al is ieder er op zijn manier wel naar op zoek. Maar die zoektocht leidt vooral tot nog meer oorlog en geweld. ‘De wraak van de wrede’, het had ook gekund. Het oude verhaal van de Trojaanse oorlog is van alle tijden, zo blijkt nog maar eens. Alleen hebben de hoofdrolspelers nu veel minder mooie namen. Klytaimnestra, Ifigeneia, Andromache … deze vrouwen zien het gebeuren. Grieks of Trojaans, ze zitten in hetzelfde schuitje. Zolang de kinderen klein zijn, zijn ze hun alles. Maar blijkbaar kunnen zij niet verhinderen dat die allemaal opgroeien tot hanige kerels met een heel kort lontje. Gilda De Bal heeft als zilveren, Griekse koningin toch ook iets van de vrouw in de straat. Als haar man met zijn nieuw lief thuiskomt is het kot te klein! De dochter offeren tot daar aan toe, maar een maîtresse, dat is erover!
Drama, in het theater is het op zijn plaats. Jammer dat de inspiratie in de realiteit voor het rapen ligt.

Verrinneweren

2009-04-28T13:48:00.001+02:00

Onlangs bleef ik even haperen in de ondertiteling van een programma op televisie, TV1, denk ik. ‘Verrinneweren’ stond er als werkwoord van een zin. Ik kende het woord, realiseerde ik mij. Maar ik had het nog niet in geschreven vorm gezien. Ik ken het zoals mijn moeder het uitspreekt. En het is niet goed als ze dat woord gebruikt: iemand heeft dan iets gedaan zodanig dat iets anders er ‘geruïneerd’ uit komt. Zo heb ik het ook altijd hertaald: ‘ruïneren’.
Van Dale maakt me niet wijzer. Googelen dan maar. Met dubbele r gespeld kom ik zowaar op www.belegenwoord.nl. Het Neerlandsch Genootschap ter bevordering van het Belegen Woord stelt zich ten doel om alom vergeten en verstofte woorden aan de vergetelheid te ontrukken. Hun woorden. Prachtig is dat.
Met één r gespeld, leidt ‘verinneweren’ me naar het Vlaams Woordenboek, een project van biochemicus (jawel) Anthony Liekens, blijkbaar. Op www.vlaamswoordenboek.be kunt ‘ge’ wel meer Vlaamse woorden vinden en ‘ge’ kunt er ook zelf achterlaten. Ik bekijk wat ik er verder aan heb. Dat systematische gij-en aldaar ‘verrinneweert’ het wel wat voor mij.

Twee keer Claus

2009-04-20T14:39:00.000+02:00

Hugo en Emile Claus, ze kunnen elkaar niet gekend hebben. Ik ben ze recent beiden tegengekomen.

Josse De Pauw bracht zijn ‘De versie Claus’ in de Vooruit (9 april, 2009) en ik was er bij. De feiten gingen ontegensprekelijk over Hugo Claus. Josse De Pauw bracht geen imitatie van die Hugo. In recensies las ik dat hij de essentie van Hugo Claus toch helemaal tot leven bracht. Ik weet dat niet. Ik ken Hugo Claus niet. Ik heb alleen boeken en gedichten van hem gelezen, en met veel plezier ook. Maar wat voor iemand de man verder was, is mij op een paar feiten na niet bekend. En eigenlijk vindt Claus dat prima zo, heb ik begrepen van Josse De Pauw. Anderhalf uur lang laat hij Hugo een interviewer duidelijk maken dat zij elkaar niets te vertellen hebben. Wat Hugo Claus eigenlijk zegt is: lees mijn boeken. Een prima kerel, die Hugo.

En Emile? Ach, Emile! Na de lange winter had ik besloten om me tegen oktober 2010 een lamp aan te schaffen voor lichttherapie. Ik kan er namelijk niet meer tegen, die maandenlange duisternis. Maar ik heb ondertussen een nog veel beter idee: ik ga elke dag naar een schilderij van Emile Claus kijken. Eentje over het buitenleven in de zomer – en zo schilderde hij er veel. De picknick, bijvoorbeeld. Je kijkt ernaar en je grijpt automatisch naar je zonnebril. Je wuift de plakvliegen weg. De Leie staat erop je voelt de muggen steken. Ik ga NU op zoek naar een wandposter voor mijn bureau! En ondertussen weet ik hem hangen: nog tot 21 juni in het Museum voor Schone Kunsten in Gent. Het is er hoogzomer. Neem je strohoed mee.

Cement

2009-03-27T13:33:00.001+01:00

Ik had ‘Boetekleed’ van Ian McEwen gelezen. Daarom wilde ik ‘Cement’ naar ‘The Cement Garden’ wel zien. Wel, het was beton. Heel hard vond ik het stuk. Dat wat ik aan theater zo uniek vind, het feit dat alles live voor je ogen gebeurt, heeft me hier bij de keel gegrepen. Ik bewonder acteurs. Dat ze er elke speelavond voor hun publiek vol voor gaan, daarvoor heb ik veel respect. Het is meer dan respect, ik geniet intens van dat spel. Maar die vier kinderen in hun onderbroekje gisteren, je werd er toch vooral ongemakkelijk van. Die lege blik in de ogen van dat kleinste, alsof niets dat kind nog wat kon doen. Ze hadden dan ook veel meegemaakt, leer je gaandeweg. Maar mijn moederhart (ik vermoed dat het dat is) roept dan: “Kom mee naar ons huis voor een boterham met choco en een gezond glas melk. En dan alle vier naar de badkamer. Wassen, tanden poetsen en pyjama’s aan.” Vanuit de zetel, met de benen opgetrokken, zouden we dan samen kijken naar ‘Man bijt hond’. Ik was zowaar opgelucht toen ik de vier JANnekes als echte kinderen zag glunderen bij het applaus aan het einde. Welverdiend. Maar misschien hebben we te veel gevraagd.

Arca – 26 maart 2009, door JAN

Twee oude vrouwtjes

2009-03-26T13:34:00.001+01:00

‘Twee oude vrouwtjes’ was me te veel: een installatie met metronomen, een koor van vijf oude mannen en het spel van de twee vrouwtjes uit de titel. Telkens twee van deze aandoenlijke elementen had ik willen kiezen. Interactief had ik willen kijken. Nu eens zappend naar het koor+installatie, naar het spel+koor of naar de installatie+spel. Met die drie elementen had ik wel drie keer kunnen genieten, met telkens meer succes dan op deze ene avond. Hoe ze ook hun best deden om het niet te zijn, de oude vrouwtjes waren ook nog eens onmiskenbaar jonger dan de bejaarde leden van het koor. Ook dat hielp niet om het in mijn hoofd juist te krijgen. Wat ik wel bevestigd zag: Sien Eggers mag nog zwaar dementeren later, ze zal altijd geloofwaardig blijven. En ouderwets kussen, dat moesten we meer doen.

Vooruit – 19 maart 2009, spel van An de Donder en Sien Eggers, productie van LOD

Trek het je wel aan

2009-03-10T14:15:00.000+01:00

Ik doe een warme oproep. Ik las het interview met kinderpsychiater Peter Adriaenssens in De Morgen van 28-2. Meer dan een week geleden is dat en het laat me niet los. 30% van onze jeugd hoort bij de ‘losers’ en de kloof tussen ‘winners’ en ‘losers’ wordt almaar groter. ‘We dreigen een derde van onze jongeren te verliezen in probleemgedrag.’ Niets mee te maken? Toch! Als je kind straks misschien wordt neergestoken om een sigaret, blijft er niets van je huidige leven over. We verzekeren ons tegen banalere dingen. Niets aan te doen? Toch! We hebben allemaal een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een te groot woord? Ik vertaal het even. Je start de auto niet tot je kind zijn gordel om heeft. Je staat erop dat je kind ‘dank je’ zegt als het wat krijgt. Je toont je kind dat je om de oma geeft door er regelmatig heen te gaan. Je knuffelt je kind. Je kijkt je kind aan als het spreekt. Je nodigt thuis vriendjes uit en je babbelt met en luistert naar hen. Je zet je vuilniszak geen dag te vroeg buiten. Je knikt minstens naar je buur. Je zegt goedemorgen als je bij de bakker binnenkomt. En dankjewel en alsjeblieft.

Niets is voor een kind zo erg als genegeerd te worden. En we zijn daar aardig mee bezig. We hebben de autoritaire opvoeding vaarwel gezegd, maar we hebben er geen andere voor in de plaats. Opvoeden is te veel gereduceerd tot flexibel zijn, alles moet kunnen. Onze kinderen moeten hun eigen weg zoeken en ze hebben niets om zich te oriënteren. We sturen hen de woestijn in, met hun mooie kleren en leuke spullen. Kinderen zijn eenzaam, zegt Peter Adriaenssens. Wat erg. Pubers kunnen niet meer normaal rebelleren. Waartegen immers? Tegen een papa die nergens tegen is en nergens voor? Die pubers moeten al heel gekke dingen doen om aandacht te krijgen. Te gekke dingen, eigenlijk. Met een apart kapsel komen ze er niet.

Het gezin is de uitgelezen kans voor een kind om zich te vormen. Omdat het binnen dat gezin graag gezien wordt. In zo’n context kan een foutje nog . Ik doe dus een warme oproep: trek het je aan. Praat met je kinderen. Laat hen weten wat je denkt. Zeg hen waar je grenzen trekt, waarom mag ook. Draag hen op dingen te doen. Zeg wat je verwacht. Kijk naar je kinderen. Verwonder je over hun kunnen. Loof hen voor wat ze goed doen. Zie ze graag. En probeer dat allemaal bij uitbreiding ook te doen voor je partner, je familie, je vrienden, je buren, een passant … Onze jeugd misloopt en onze oudjes worden depressief. We zijn zelf jong geweest en misschien gaan we oud worden. Mijn ogen zijn opengegaan. Het gaat ons dus wel degelijk wat aan!

Wat zou Sven dit weekend gedaan hebben?

2009-03-03T07:55:00.001+01:00

Nu de veldrijders met vakantie zijn, is zaterdag op het Sint-Pietersplein het wielerseizoen op de weg afgevlagd door Peter Van Petegem, de man die Gillette nooit durfde te strikken. Een paar uur later kwam dondergod Thor Hushovd in zwarte outfit als eerste over de eindstreep op de Charles de Kerckhovelaan. Neen, ondanks zijn naam heeft Geert Omloop deze Omloop Het Nieuwsblad dus niet gewonnen. Zelfs iemand met een naam als Kenny Dehaes was niet de snelste. Ook zondag niet, in Kuurne-Brussel-Kuurne. Tom Boonen won. Ons Tommeke.

Wielrennerij is populair in Vlaanderen en ik begreep dat meteen. Er was gratis cola op Sint-Pietersplein. Er stond een terrasje aan de start, waar gul bier werd getapt aan mannen in te strakke lycra pakjes en heel onhandige schoenen. Michel Wuyts vroeg een renner wat hij die ochtend gegeten had: pannenkoeken! Een andere had de dag ervoor met de familie de taart aangesneden voor de eerste verjaardag van de dochter. En dan moet zo’n jonge kerel de dag erna naar zijn werk, naar de Omloop Het Nieuwsblad dus. Zo zagen ze er ook uit: makkers terug op de werkvloer na de vakantie. Die van Quickstep komen niet eerder dan een kwartier voor de start uit hun bus, als echte sterren. Maar wie voor Veranda’s Willems rijdt, moet er eerder uit, als zijn zij het voorprogramma.

Om klokslag 11u30 waren de renners weg. Ze roken vreemd genoeg niet daar massageolie. De neuzen werden niet schuins gesnoten.

De kilte van de armoede

2009-02-23T15:28:00.000+01:00

Een op de zes Walen leeft onder de armoedegrens. Het stond in de krant. Een kolom breed, een vierde pagina hoog. Mediaruimte is duur. Een op zes heeft dus minder dan wat onze maatschappij het minimum vindt. Als je op de trein van Namur naar Dinant in een blok van 8 zit, dan zitten daar al 1,33 mensen bij die op elke cent moeten letten. Als bij de Post in Luik nummer 86 bediend wordt en je hebt zelf nummer 93 dan staat er statistisch gezien een arme voor je in de rij. Een arme, och arme!

Wat is dat, ‘arm’? Ook al zijn er veel landen waar een gewaarborgd inkomen niet eens bestaat, met €860 zul je zuinig moeten zijn, daar mogen we van uitgaan. Als een gemiddelde vrouw minimum 1500 calorieën per dag nodig heeft, dan gaat het dus over het met minder dan die 1500 calorieën moeten doen. Wie al eens een dieet volgde weet hoe moeilijk dat is. Zeker als er naast je flink geschranst wordt. Dan zou je wel een frietje willen prikken. Maar dat mag uiteraard niet!
Armoede in België, dat zijn ook scheldende, kleine aandeelhouders. Vele kleintjes maken een groot, dat geldt ook voor geen geld. Zouden die mensen beschaafd moeten blijven? De meeste oorlogen gaan over geld. Daar vallen doden. Hier is het maar wat gevloek en gescheld, dat valt dus mee.

En er is nog meer goed nieuws: België heeft sinds kort zijn eigen onderzoekstation op Antarctica. Binnenkort gaan we zelf en wetenschappelijk kunnen bewijzen hoeveel warmer onze samenleving hier nog altijd is dan ginder.

Moeder van veertien

2009-02-10T11:40:00.001+01:00

Naar aanleiding van de geboorte van de achtling eerder dit jaar, had een krant het over ‘de moeder van veertien’. Nadya Suleman had al zes kinderen. Acht erbij, dat maakt haar moeder van veertien kinderen. Nogal een uitzonderlijk aantal. Als we dan toch met de uitzonderingen bezig zijn, ‘moeder van veertien’ had ook kunnen slaan op een kindmoeder: een meisje van veertien dat, zelf nog een kind, al een kindje heeft.

Met een titel als ‘moeder van veertien’ weet je dus niet meteen wat er bedoeld wordt. Wat is het kantelpunt, vraag ik mij af? Vanaf welk getal begrijp je spontaan eerder het één of het ander? De allerjongste kindmoeder ooit zou zes geweest zijn, maar haar beschouwen we ‘hors categorie’. Hoe jong de jongste kindmoeder van België is, heb ik niet kunnen terugvinden. Het grootste gezin in België wel: vijftien kinderen van dezelfde vader en moeder. Het kantelpunt zal dus ergens tussen elf en vijftien liggen?

‘Moeder van tien’ of ‘moeder van zestien’, zijn het er veel of is het te jong?

Ze zijn 50 en zij gaan onze Nederlandse spelling redden: de smurfen.

2009-02-04T15:43:00.001+01:00

Het was gisteren een item in het nieuws: de spelling van onze jonge mensen gaat erop achteruit. De nieuwe spelling dateert nu al van 1995. Toen zaten die jonge mensen op de lagere school. Daar kan het dus niet aan liggen. Maar als het inderdaad zo is dat ook leraars en leraressen spellingregels bij de etiquette klasseren (oké, in bepaalde omstandigheden pas je dat nog eens toe), tja, dan kunnen we het ‘generation X’ en volgende niet kwalijk nemen dat ze er spellinggewijs een potje van maken.

Laten we er even van uitgaan dat we graag correct willen spellen, als we er maar niet al te veel moeite voor moeten doen. Dankzij de smurfen wordt die vreselijke dt-regel in elk geval al een stuk eenvoudiger: vervang het werkwoord waarbij u twijfelt over -d of -t of -dt door de overeenkomstige vorm van het werkwoord ‘smurfen’ en u weet het.

Een paar voorbeelden:
‘Dankzij de smurfen word/dt die vreselijke dt-regel eenvoudig’ = ‘Dankzij de smurfen smurft die vreselijke dt-regel eenvoudig’ = smurf+t, dus ‘wordt’
‘Word/dt je gek van die spellingregels?’ = ‘Smurf je gek van die spellingregels’ = smurf zonder extra -t, dus ‘word’
‘Antwoord/dt je leraar ook zelden verhelderend?’ = ‘Smurft je leraar ook …’ = smurf+t, dus ‘antwoordt’

Ben je zogezegd niet overtuigd van het belang van een correcte spelling? Dat is omdat je er niets van terechtbrengt. Wedden?!

Gedichtendag

2009-01-29T10:47:00.001+01:00

Dichter bij mijn binnenste
Buiten sluit ik alles af
Vallen en muren
Om met je kop tegen te slaan
De deuren in het slot.
Op het einde krijg je het gat niet gedicht.
Dag.

Suskewiet, fwiet, fwiet

2009-01-23T10:45:00.002+01:00

Jan Decorte is zo’n rekel! Hoe die mij op het verkeerde been gezet had. Zijn haar al in tijden niet geknipt, die baard zo slordig over zijn dubbele kin, fysiek helemaal stram en versleten. De dwerg Grumpy, ken je die? Wel dat dus, maar dan kleurloos, zo dacht ik over Jan Decorte. Ook nog toen ik hem daar gisterenavond zag zitten naast zijn Sigrid. Je moet niet ver zoeken wie de man heeft leeggezogen, dacht ik ook nog. Stijf van de adrenaline kon zij nog nauwelijks met haar ogen knipperen. Wat zaten die gezellige mensen van Marius bij die weirdo’s te doen?

‘Es war ein mal’ begon Jan Decorte dan maar aan zijn ‘Wintervögelchen’. En we waren vertrokken voor een stuk gestript van alle pretentie. Een stuk van Shakespeare nog wel. Het Shakespeareaans is helemaal niet moeilijk te vertalen, zo bleek. Het complexe van de intriges is met wat heel eenvoudige attributen op te lossen. En samen met de spots volgden we afwisselend de verteller en de spelers. Shakespeare was nog nooit zo gemakkelijk, onderhoudend, grappig en spannend geweest. Na goed een uur kon iedereen voldaan en tevreden een pint gaan drinken.

Aan Jan Decorte: dankjewel. Aan wie nog niet geweest is: ga maar. En neem gerust de kinderen mee.

Krapp, een staaltje van... ja, van wat?

2008-12-19T09:29:00.002+01:00

Als een acteur al poedelnaakt en dronken opkomt, welke kant kan het dan nog uit? Het kan voor het personage in kwestie alleen maar beter worden? Niet dus. Anderhalf uur lang houdt Steven Van Watermeulen het vol: kommer en kwel. Hij wel. Maar ik niet.

Ik ben van thuis naar Sint-Baafsplein gewandeld en zo via de Kerstmarkt het NTGent binnen. We hebben nog een koffie gedronken. En dan zo koud gepakt worden, de niets verbloemende confrontatie met niets meer hebben… Dat komt aan. Maar we zijn voorbereid: Beckett, dat zou niet om te lachen worden. Of je zou erom giechelen, wat een enkeling dan ook deed. Heel veel keuze heb je niet. Krapp zit vast en het publiek ook. Ik hunker wel naar enige evolutie, naar een climax of een anticlimax wellicht. Maar die komt er niet. Er komt eigenlijk niets. Krapp blijft stommelen, snotteren, drinken, … Niets zo pathetisch als een ladderzatte vent met zelfmedelijden. Die stemmingwissel heb ik ondertussen gemaakt. Dat een acteur daarvoor zover moet gaan.

Sorry, Steven, maar mij was je kwijt. Een mens kan maar een bepaalde hoeveelheid ellende verhapstukken.

Smoor

2008-12-17T09:01:00.002+01:00

Groteske gebaren, maskers of grime, ik keek er niet echt naar uit vorige zaterdagavond. Maar Ineke Nijssen mag ik wel. En van Eric De Volder moest ik eindelijk maar eens wat zien. Wij dus naar de Vooruit voor Smoor. Geen vijf minuten heeft het geduurd voor ik in het stuk zat. Ik was helemaal weg, mee met de acteurs en het verhaal. Vier figuren: twee kwetsbare tieners, dé directeur en een lieve, naïeve lerares. Geen decor. En een intragisch verhaal met een o zo brede glimlach. De tranen prikten achter mijn oogbollen bij de laatste, aandoenlijke lijnen tekst van Diana. TG Ceremonia? Ik wil zeker meer zien. En ondertussen kunnen we het thuis niet laten. We lamenteren zangerig onze meest banale conversaties: geef mij de confituur eens door alstubliiiiiiiiiiiiiiiiiiiiieft.
Als je nog aan kaarten kunt geraken, doen! www.toneelgroepceremonia.be

Miljáár

2008-10-26T17:12:00.002+01:00

2 miljard euro gezocht voor de Lange Wapper
887,5 miljoen euro is de verwachte winst van Apple voor het vierde kwartaal
64 miljoen euro kostte de missie van India naar de maan
4 miljoen euro ontslagvergoeding voor Gilbert Mittler van Fortis
140.000 euro is de onkostennota voor de garderobe van Sarah Palin
124.700 euro is wat de smurfenveiling opbracht

Hoeveel is veel?
De media staan vol van de grote getallen. Ze zijn bijna niet meer te vatten. We doen toch een poging:
1 miljard = 1.000 miljoen = 1.000.000.000
één euro was 40,3399 Bef
De 4 miljoen euro van Dhr. Mittler, bijvoorbeeld, zou dus 161.359.600 Bef geweest zijn, ofte 161,3596 miljoen Bef of ook nog 0,1613596 miljard Bef en dat zouden we in gesprekken vast afgerond hebben naar 0,16136 miljard Bef.

Punten, komma’s en spaties
Voor de leesbaarheid groeperen we de cijfers in grote getallen per drie, althans de cijfers vóór het eventuele decimaalteken. De ISO- en de BIN-norm schrijven een spatie voor als scheiding tussen die groepjes van drie, vanaf meer dan 4 cijfers. Maar de punt wordt ook veel gebruikt.
Dus: 1000 en 10 000 of 10.000
Wij (in België en Nederland) gebruiken voor een decimaalteken een komma. Maar in de Angelsaksische landen wordt dat een punt, en dat is uitkijken: 140.000,00 bij ons is dus 140,000.00 voor Sarah.

Los of aaneen
Schrijven we getallen voluit, dus met letters en niet met cijfers, dan houden we alle hoofdtelwoorden tot ‘duizend’ bij elkaar. Na ‘duizend’ komt een spatie. Maar ‘miljoen’ en ‘miljard’ zijn altijd aparte woorden. Dus: ‘honderdvierentwintigduizend zevenhonderd’ voor de smurfen, ‘twee miljard’ voor de Lange Wapper en ‘vier miljoen’ voor Gilbert.

Soms worden getallen en bedragen niet ‘bij naam’ genoemd. Ze worden omschreven, als ‘riant’ bijvoorbeeld. Volgens Van Dale betekent ‘riant’: ‘vrolijk of bekoorlijk uitziend, vrolijk of fraai gelegen’ of ook nog ‘bijzonder aantrekkelijk of gunstig’. Ik woon nu in een riant huis, dankjewel Van Dale.

Ik tel mee

2008-10-22T11:03:00.001+02:00

Een boek, jawel, maar geen fictie deze keer. Helaas. Meer dan 250.000 jongeren in Vlaanderen krijgen te maken met ouders die apart gaan wonen. Is dat zo ‘helaas’? Het hoeft niet. En daar gaat het nu net over: een scheiding van de ouders kunnen alle partijen goed verwerken. Als zij en iedereen rondom hen het maar goed aanpakken. Voor die goede aanpak heeft het VCOK, het Vormingscentrum Opvoeding en Kinderopvang, met steun van de Vlaamse overheid, materiaal ontwikkeld. Wat dat allemaal is, lees je op www.tweehuizen.be

En waarom ben ik daar nu ineens zo enthousiast over? Onze Raymond, Marc en ikzelf hebben daaraan meegewerkt. Niet als ervaringsdeskundigen. Ga maar eens kijken op de website en misschien ontdek je ons. Als niet, dan heb je in elk geval andere interessante ontdekkingen gedaan.

Gaan vrienden van je uit elkaar? Is een vriendinnetje van je dochter haar houvast kwijt nu haar ouders gaan scheiden? www.tweehuizen.be

‘Een Dehaeneke doen’ – don’t try this at home

2008-10-14T07:56:00.000+02:00

‘Ten slotte, omdat…. mijn…. benoeming enkel het ‘ingagement’… van de regering… kan versterken, dat zij, de regering, … de regeringen… veiligheid van spaartegoeden garandeert…’

Jean-Luc Dehaene is terug. De man die genoeg ‘body’ heeft om niets te zeggen. Hij stottert lange zinnen waar niemand kop noch staart aan krijgt en wekt zo blijkbaar vertrouwen.

Het is verleidelijk om de communicatiestijl van iemand die succes heeft te imiteren – wat ‘succes’ precies is laten we hier even in het midden. Heel zelden is de communicatiestijl de oorzaak van dat succes. We vergeten gemakshalve dat ‘body’, inhoud dus, in de hiërarchie vóór de verpakking komt. Maar ‘body’ kweken vraagt tijd. En laat dat nu net een schaars goed zijn. Heel opportunistisch zijn we de inhoud onderweg vergeten. In onze door de media gestuurde wereld zijn woorden, is verpakking belangrijk, dat valt niet te ontkennen. Dat we er met alléén maar verpakking niet zullen komen, is in dit circus van uiteenspattende luchtbellen ondertussen ook duidelijk.

Het goede nieuws:
Aan hen die gaan voor ‘body’: uw hoop mag weer groter worden.

Een karamel bij een kop hete chocolade

2008-10-09T11:06:00.000+02:00

Elke avond ga ik nog een uurtje buurten bij Sandra Cisneros. Haar ‘Een huid van karamel’ stond op mijn boekenplank. Ik kan me niet herinneren sinds wanneer. Met tegenzin ben ik eraan begonnen, een kroniek van dik vijfhonderd pagina’s over de familie Reyes.

Het speelt in Mexico, met uitstapjes tot Chicago. Feilloos leidt Sandra Cisneros je binnen in een andere wereld. Het is er als toeschouwer heerlijk toeven. De zon schijnt, beelden gaan traag. De lezer is een welkome maar verder onbelangrijke, passieve gast. Je zit in een hoekje of mee aan tafel en je observeert. Het Spaans vliegt je om de oren. Eten en drinken worden rijkelijk geserveerd. Vrouwen spelen de hoofdrol. Ze hebben temperament. Ze zijn dominant, excentriek, moeilijk en luid. Maar meestal zijn ze vooral heel eenzaam. Aan de mannen mankeert altijd wel wat.

Tien jaar heeft Sandra Cisneros aan dit boek gewerkt. Ik kan me niet voorstellen dat iemand tien jaar lang prioriteit kan en mag geven aan iets waarvan het eindresultaat nog onzeker is. Maar dat resultaat is er nu en tien jaar is geen jaar teveel. Het boek is een verhaal én een stuk Mexicaanse geschiedenis. Het één hindert het ander hoegenaamd niet. Cisneros weet verhaallijn, kanttekeningen en tussenkomsten van de auteur aangenaam te doseren. Nergens heb je het gevoel dat het één of het ander er maar wat bij gesleurd is. Josefine Baker? Drie volledige strofen van een liedjestekst? Charlotte, dochter van Leopold, koning der Belgen? Het past er allemaal perfect in. Het boek heeft snelheid. Het zit vol geuren en kleuren. En Cisneros bouwt mooie zinnen. Warme, temperamentvolle, zinnenprikkelende zinnen.

Ik ben nog maar halfweg en ik wil het nu al delen.

Alle mooie woorden ten spijt

2008-10-06T12:06:00.001+02:00

Als de waarheid te hard is, verbloemen we die wat. Verbloemen, mooi is dat. We zaaien bloemen en alles ziet er beter uit. Het is een natuurlijke reflex: slecht nieuws verhappen we in verteerbare brokken.

Neem nu ‘rightsizen’. Ik hoorde het onlangs voor het eerst – het kan aan mij liggen –, in een context van ‘mensen ontslaan’. We hadden al: afdanken, ontslaan, bedanken voor bewezen diensten, besparen, herstructureren… En in het Engels klonk het wat afstandelijker: ‘downsizen’. Het is sowieso verkleinen/verminderen. Geen goed nieuws, dat is gelijk duidelijk. Je gaat het werk met minder mensen moeten doen én andere mensen zijn hun inkomen kwijt.

Toegegeven, er is op zo een moment maar zelden teveel werk voor die ‘minder mensen’. Werk en werkvolk worden weer op elkaar afgestemd. Je ‘rightsizet’ dus. Zo bekeken is het een correcte daad van goed bestuur. Maar het is geen goede evolutie. En daar moet een bedrijf eerlijk over zijn, alle mooie woorden ten spijt. Ook ‘rightsizen’ is een stap achteruit, voor iedereen. Reculer pour mieux sauter? We hopen het.

Een eufemisme – verzachtende omschrijving van iets onaangenaams of aanstotelijks (van Dale).

Te kort door de bocht

2008-09-30T11:01:00.001+02:00

Ik ga sinds begin dit jaar naar de kapper om de hoek. Een Turkse. We beginnen elkaar eindelijk te begrijpen. Dat mijn haar meestal korter was dan ik bedoeld had, lag niet aan mijn Turks. We spreken Nederlands onder elkaar. En met haar Nederlands is er is niets mis. Toch was mijn haar nog nooit zo kort geweest. Ik vroeg kort, ik kreeg kort. Alleen, ‘kort’ was bij mijn andere kapper langer. Nu vraag ik ‘lang’, ‘over mijn oren’, ‘kortER op de kruin’. Het gaat de goede kant uit. Niet dat er wat mis was met dat kort van haar, enfin, van mij dus. En misschien, als we elkaar helemaal zullen begrijpen, ga ik wel bewust voor kort zoals zij het bedoelt. Alleen, ik wil nu wel eerst daar geraken waar ik initieel wilde zijn: iets langer.

Taal? Het loont om erin te investeren.

Haruki Murakami, de frustratie voorbij

2008-09-23T18:17:00.000+02:00

Voor wie geen Japans kent, lijken de helft van de Japanse woorden op ‘harakiri’. Nu ik een paar boeken van Haruki Murakami heb gelezen, begin ik te denken dat het ook wel klopt: zelfdestructie is bij Haruki immers nooit veraf. Het hoofdpersonage springt telkens met een ongemakkelijk makende aanvaarding in het ijskoude water. Hele hoofdstukken lang gaat mijn lezende lijf in het verweer: ‘Allez, doe dat nu toch niet! Denk zelf eens na! Laat je niet zo meeslepen! Je kunt zelf keuzes maken!’ Het gaat in dovemansoren. Het (nood)lot ligt vast. In een boek is dat nog meer het geval dan in het echte leven: de pagina’s zijn geschreven, gedrukt en op ettelijke exemplaren verspreid. Er is geen ontkomen aan.

Mijn eerste kennismaking met deze Japanse auteur is er een blijvende: ‘The wind-up bird chronicle’. Het verhaal begint onschuldig bij een huiselijk tafereel, met spaghetti die kookt en een bonnetje van de droogkuis. Niets laat vermoeden dat we via via in onherbergzame gebieden van Mongolië (? ik kan het niet checken: boek uitgeleend) komen waar ons een traumatiserende ervaring te wachten staat. Dat we maanden letterlijk in de put gaan zitten. En dat we er desondanks in zullen slagen om te overleven zonder gek te worden.

Ik durf zelfs aan een volgend boek te beginnen: ‘Kafka on the shore’. Een zwarte kat op de cover belooft het gevreesde. Naast de kat komen andere bekenden terug: de mysterieuze vrouw, de bibliotheek, de ‘gids’ en het feit dat een mens moet eten. Hoe hachelijk, oncomfortabel of vreemd de situatie ook is, er wordt voor eten gezorgd. En het zou wel eens dat kunnen zijn dat het hem voor mij doet. Voedsel is heel geruststellend. Het gunt de lezer en het hoofdpersonage rust middenin het avontuur. In ‘Hard-boiled wonderland and the End of the World’ (dat is één titel) moet je er maar eens het hoofdstuk ‘Nail clippers, butter sauce, iron vase’ op nalezen. Je geniet mee van een copieuze Italiaanse maaltijd met alles erop en eraan. En vergis je niet, op dat moment is het hoofdpersonage de laatste uren van zijn leven-zoals-wij-het-kennen aan het aftellen. Van de Japanse keuken steek je bij Murakami maar weinig op. Hij houdt het bij Westers, Italiaans dus vooral. En drinken krijg je ook. In elk boek krijg je bij tijd en wijlen een biertje, een whisky of een cocktail (‘Ten zuiden van de grens’).

Waar je ook voor beducht mag zijn, zijn de vrouwen van Murakami. Meestal is er één per boek. En als ze er is, weet: ze gaat verdwijnen. Soms is ze er niet en precies dan speelt ze een nog grotere rol want waar is ze dan wel? De vrouwen van Murakami volgen hun roeping, wat er ook gebeurt. Ze houden geen rekening met de wereld rondom zich en meestal ook niet met hun eigen welzijn. Heel frustrerend voor wie ermee te maken krijgt.

Van elk boek van Haruki Murakami is het dus even bijkomen. En dan is het weer opladen voor het volgende. Ik ben bijna klaar voor ‘A wild sheep chase’.